HVAC Duct Sizing

• HVAC System Design အႀကီးေတြ လုပ္ရတဲ့ အခါ မွာ ႀကံဳေတြ႕ရမဲ့ Air Duct Sizing ေတြ ကို စနစ္တက် ေရြးခ်ယ္ေစႏိုင္ဘို႔ က အေရးႀကီးပါတယ္။

1. Introduction
   • HVAC စနစ္မွာ ေလကို Transport လုပ္ဘို႔ အတြက္ Air Duct အမ်ိဳးမ်ိဳး ပါဝင္ ေနရပါတယ္။
   • Fresh Air Duct (Ventilation Duct), Supply Air Duct, Return Air Duct, Exhaust Air Duct အမ်ိဳးမ်ိဳး ပါဝင္ပါတယ္။ Exhaust မွာမွ အသံုးကို လိုက္ၿပီး အမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲႏိုင္ပါေသးတယ္။
   • Duct Material အေနနဲ႔ အသံုးအမ်ားဆံုး က Sheet Metal ပါ။ သံုးမဲ့ အသံုး အပူခ်ိန္ နဲ႔ Chemical / heat / moisture စတဲ့ resistant ေတြ ေပၚမူတည္ၿပီး အျခား material ေတြ လည္း အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ အသံုးမ်ားတာကေတာ့ Aluminium, Stainless Steel, PP နဲ႔ အျခားပလတ္စတစ္ အခ်ိဳ႕ပါ။
   • Shape (ပံု) အေန နဲ႔ လည္း ေလးေထာင့္၊ အဝိုင္း နဲ႔ ဘဲဥပံု ဆန္ဆန္ ေတြ ျဖစ္ႏို္င္ပါတယ္။
   • မီးအေရးေပၚ အေျခအေန အတြက္ သံုးမဲ့ Duct ေတြ အတြက္ Fire Rating Consideration ေတြ လိုအပ္သလို၊ ေျပးမဲ့ ေနရာနဲ႔ အပူ အေအး ကြာဟခ်က္ Temperature Differences ေတြ ရွိမယ္ဆိုရင္ Insulation လိုအပ္ႏိုင္ပါတယ္။
   • အသံုးမ်ားတဲ့ Standard ကေတာ့ SMACNA Standard ပါ။
   • အၾကမ္းအားျဖင့္ အလြယ္တကူ ေရြးခ်ယ္တဲ့ အခါ Pressure Loss ΔP ကို 1 Pa/m (0.1mm Aq /m) နဲ႔ ေရြးတတ္ၾကပါတယ္။ Velocity ကို လည္း 8 m/s ထက္ မေက်ာ္ေစရဘူး စသည္ ျဖင့္ေပါ့။ ဒါက သံုးေနက် လည္းျဖစ္၊ သံုးလို႔လည္း ျပႆနာ မေပးႏိုင္မဲ့ အေျခအေန ေတြကိုလည္း သိရင္ လြယ္လြယ္ သံုးႏိုင္တဲ့ Rule of Thumb တစ္ခုပါ။ ေလွနံဒါးထစ္ မွတ္ဘို႔ ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ထူးျခားတဲ့ application ေတြ၊ အေျခအေန မွာ ဒီ ဂဏန္းေတြ ကို ျပန္စစ္ေဆး ရပါလိမ့္မယ္။
     ( မွတ္ခ်က္။ ။ Thumb Rule (or) Rule of Thumb ဆိုတာက အေတြ႕အႀကံဳ ကို အေျခခံ ၿပီး အလြယ္တကူ သံုးႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းကို ဆိုလိုတာပါ။ သူ႔မွာ ဘာလို႔ လုပ္ရတာလဲ ဆိုတဲ့ အေျဖအတိအက် ေပးဘို႔ မလြယ္ေပမဲ့ ဒီ တန္ဘိုးကို သံုးခဲ့တာ အဆင္ေျပတယ္၊ OK ပဲ လို႔ အဓိပၸါယ္ ရပါတယ္။ ဘယ္ Subjects မွာမဆို အသံုးမ်ားတဲ့ စကားလံုး ပါ။)
     
   
   
   
2. Duct Sizing Design Consideration
   • Dust Sizing လုပ္တဲ့ အခါ အဓိက Factor ႏွစ္ခုကေတာ့ Friction Loss နဲ႔ Velocity ပါ။ Duct Construction ကိုလည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစား ရပါေသးတယ္။
   • Friction Loss ကိုထည့္သြင္း စဥ္းစားရတာ ကေတာ့ လိုအပ္မဲ့ Fan Power ကို ကန္႔သတ္ႏိုင္ဘို႔ပါ။ Friction Loss က Duct Velocity နဲ႔ ေရာ Duct အတြင္းမ်က္ႏွာျပင္ အၾကမ္းအႏု roughness factors နဲ႔ ပါ သက္ဆိုင္ပါတယ္။
   • Velocity Limit ကိုသတ္မွတ္ရတာ ကေတာ့ ေလစီးတဲ့ အခ်ိန္ ထြက္ေပၚလာမဲ့ အသံ ကို ကန္႔သတ္ ႏိုင္ဘို႔ ပါ။ ဒါ့အျပင္ Friction Loss အေပၚမွာ လည္း အက်ိဳးသက္ေရာက္ မႈ ရွိေန ပါေသးတယ္။ အသံုးျပဳ မဲ့ ေနရာ Duct Section Location (Supply, Return / Main, Branch) အေပၚမူတည္ သလို အခန္းရဲ့ လိုအပ္တဲ့ Noise Criteria (ဆိတ္ၿငိမ္မႈ အတိုင္းအတာ) နဲ႔ လည္း ဆိုင္ ပါတယ္။
   • HVAC Air-Side မွာသံုးေလ့ ရွိတဲ့ Air Duct အမ်ိဳးအစား သံုးခု ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
     
   • Circular Duct မဟုတ္တဲ့ အျခား Non-Circular Duct ေတြ ကို သံုးတဲ့ အခါ အသင့္ေတာ္ဆံုး ကေတာ့ Equivalent Circular Duct ကိုရွာၿပီး တြက္တဲ့ နည္းပါ။
   • Duct Size ေတြကို စဥ္းစားတဲ့ အခါ Internal Clear Dimensions (အတြင္းပိုင္း အလြတ္ အတိုင္းအတာ မ်ား) ျဖစ္ဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံ Internal Lining / Insulation လိုအပ္ႏိုင္တာ မို႔ ဒီအခ်က္ ကို မေမ့ ဘို႔ သတိေပးရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
     
     
   • Aspect Ratio
     
     • Aspect Ratio ဆိုတာ က Rectangular Duct နဲ႔ Oval Duct ေတြ မွာ အနံ နဲ႔ အျမင့္၊ ႀကီးတာကို ငယ္တာ နဲ႔ စား လို႔ ရတဲ့ အေျဖပါ။ (Aspect Ratio = The ratio of the long side to the short side of the duct)
       
     • အေကာင္းဆံုး ကေတာ့ Aspect Ratio = 1 ပါ။ ဘာလို႔လည္း ဆိုေတာ့ ပစၥည္း အကုန္အက် အနည္းဆံုးမို႔ ပါပဲ။ Sheet Metal Duct တစ္ခု ကို Fabricate လုပ္တဲ့ အခါ Parameter က ကုန္က်မဲ့ Sheet Metal အေရအတြက္ နဲ႔ တိုက္ရိုက္ အခ်ိဳး က်ပါတယ္။ Aspect Ratio မ်ားလာရင္ Parameter (ပတ္လည္အနား အရွည္) လည္း မ်ားလာတာ ကို သတိျပဳမိမယ္ ထင္ပါတယ္။ (Development Drawing ဆြဲတာ ကို သတိရပါ။)
     • ဒါ့အျပင္ Aspect Ratio မ်ားလာတာနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္တည္း မွာပဲ Insulation ပတ္ရမဲ့ ဧရိယာ မ်ားလာ သလို Heat Gains/Loss လည္း မ်ား လာပါအံုးမယ္။
     • ေအာက္မွာ Equivalent Duct Diameter တစ္ခု အတြက္ Aspect Ratio ေျပာင္းတဲ့ အေပၚ ပိုကုန္က်မဲ့ Material နဲ႔ Cost ေတြ ကို နမူနာ ေပးထားပါတယ္။
       

       Aspect Ratio	Sheet Metal Usage	Installation Cost
       1	1.00	1.00
       2	1.07	1.12
       3	1.18	1.26
       4	1.29	1.44
       5	1.39	1.62
       6	1.49	2.00
       7	1.59	2.08

       
       
     • အေပၚက Table ကို ၾကည့္ရင္ Aspect Ratio 4 ျဖစ္လာတဲ့ အခါ ကုန္က်မဲ့ Sheet Metal က 30% ေလာက္ ပိုကုန္က် မွာ ျဖစ္ၿပီး Installation Cost (တပ္ဆင္ စရိတ္) ကေတာ့ 50% ေလာက္ပို ကုန္က်တာ ေတြ႕ရပါမယ္။
       
     • Site / Space Constraints ေတြ အရ Aspect Ratio 1 အၿမဲတမ္း ရႏို္င္ဘို႔ က မလြယ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ Aspect Ratio ကို 4 ထက္ မေက်ာ္ပါေစနဲ႔။
       
     • မွတ္ရလြယ္ေအာင္ ေျပာရမယ္ ဆုိရင္၊ Low Aspect Ratio Means:
       • Lower Friction Rate (Lower Operating Cost)
       • Lower Perimeter to Area Ratio (Lower Material Cost)
         
     
     
   • Pressure Loss Consideration
     
     • Friction Loss ကို ကန္႔သတ္တဲ့ အခါ ပံုမွန္ အသံုးမ်ားတဲ့ Medium Smooth – Sheet Metal Duct ေတြ အတြက္ 1 Pa/m (0.1 mmAq/m) ေလာက္ ထားေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ဒါက Thumb Rule ပါ။ မ်က္ႏွာျပင္ ပိုၾကမ္းတဲ့ Flexible Duct လို၊ Fiber Duct တို႔မွာေတာ့ Pressure Loss က ပိုမ်ားေနပါလိမ့္မယ္။ ဒါ့အျပင္ Flexible Duct မွာ ဘယ္ေလာက္ထိ ဆြဲဆန္႔ ထားတယ္၊ (ေကြးေနတယ္) ေပၚ မူတည္ၿပီး လည္း Pressure Loss ထပ္တက္ လာႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ Flexible Duct က တိုတာမို႔ ရိုးရိုး Duct နဲ႔ Same Velocity ေလာက္မွာ ထားေရြးရင္ အဆင္ေျပေလ့ရွိပါတယ္။ (မွတ္ခ်က္ Flexible Duct ကို 1.5m (5 feet) ထက္ မေက်ာ္ေစဘို႔ ဂရုစိုက္ ေပးပါ။ ဒါ့အျပင္ တကယ္ ဆင္တဲ့ အခါမွာလည္း ေခြေခါက္မေန ေစဘို႔ သတိျပဳပါ။) ဒါမွ Standard Duct Size Chart ေတြ သံုးၿပီး Sizing လုပ္ႏိုင္မွာ ပါ။
     • အျပင္မွာ သံုးေနၾကတဲ့ Duct Measure / Ductulator ေတြကလည္း Medium Smooth Sheet Metal Duct အတြက္ ပဲ မွန္ပါတယ္။ ASHRAE Handbook ထဲမွာပါတဲ့ Chart ကလည္း Medium Smooth အတြက္ ပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ Medium Smooth မဟုတ္တဲ့ Flexible Duct လို၊ Concrete Duct လိုေတြ မွာ Pressure Loss လိုခ်င္ရင္ ျပန္တြက္ယူရပါလိမ့္မယ္။ Roughness Factor ကိုေတာ့ ASHRAE မွာ ဒီလိုေပးထားပါတယ္။
       
     • Energy Cost ကေစ်းႀကီးၿပီး Duct Work Cost ကသက္သာရင္ Low Friction Rate က ပိုၿပီး Economical (တြက္ေခ်ကိုက္) ပါတယ္။ Energy Cost ကေစ်းခ်ိဳၿပီး Duct Work Cost ကေစ်းႀကီးရင္ Higher Friction Rate က ေစ်းပိုသက္သာပါတယ္။
     • အသံတိတ္ဆိပ္မႈ အတြက္ Velocity Limits နဲ႔ Friction Rate အနည္းအမ်ား အလိုက္ လိုအပ္လာမဲ့ Fan/Equipment ေတြ ကို ထည့္သြင္း စဥ္းစားဘို႔လည္း မေမ့ ေစခ်င္ပါဘူး။ Duct Pressure Class ေတြ က လည္း System Pressure Loss နဲ႔တိုက္ရိုက္ ဆက္သြယ္မႈ ရွိပါတယ္။ Duct Static Pressure ျမင့္လာတာ နဲ႔ အတူ Material Thickness, Construction Method, Reinforcement Arrangements နဲ႔ Sealing Requirements ေတြပါ လိုက္တက္ လာတာ ကို လည္း သတိမူ ေစခ်င္ပါတယ္။
       
     • စာေရးသူ ေရးေပးထားခဲ့ တဲ့ VBA: Excel မွာေတာ့ အျခား Roughness Factor ေတြ အတြက္ ပါ တြက္ႏို္င္ေအာင္ စီစဥ္ေပးထားပါတယ္။
     
     
     
   • Flow Velocity Consideration
     
     • Velocity ကိုစဥ္းစားတဲ့ အခါ အခန္းရဲ့ ဆိတ္ၿငိမ္မႈ လိုအပ္ခ်က္ ကို လိုက္လို႔ စဥ္းစားဘို႔ မွီျငမ္းစရာ Tables ႏွစ္ခု ကို ေအာက္မွာ ေပးထားပါတယ္။
       
     • Suggested Maximum Airflow Velocities for Various Noise Criteria

       Room NC		S.I (m/s)			I.P (fpm: ft/min)
       		Supply		Return	Supply		Return
       		(Main)	(Branch)		(Main)	(Branch)
       NC50	Kitchen, Laundries, Machinery Space	10	8	6	2000	1600	1200
       NC45	Lobby / Maintenance	9	7	6	1800	1400	1200
       NC40	Large Office	8	6	5	1600	1200	1000
       NC35	Small Office	6.5	5	4	1300	1000	800
       NC30	Residential	5	4	3	1000	800	600

       
       
     • Suggested Maximum Airflow Velocities for Various Ductwork Installations

       Duct Location	RC or NC Rating in Adjacent Occupancy	Max. Airflow Velocity
       		I.P (fpm)		S.I (m/s)
       		Rectangular	Circular	Rectangular	Circular
       In shaft or above solid drywall ceiling	45	3500	5000	17.5	25
       	35	2500	4500	12.5	22.5
       	25 or less	1500	2500	7.5	12.5
       Above suspended acoustical ceiling	45	2500	4500	12.5	22.5
       	35	1750	3500	8.75	17.5
       	25 or less	1000	2000	5	10

       
       
     • ဒီ Table ေတြက Duct ကေန ထြက္လာ Noise Problem ကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ဘို႔ ပါ။ Equipment Noise အပါအဝင္ Total Noise Control လုပ္မဲ့ အခါ အျခားလိုအပ္ခ်က္ (ဥပမာ၊ ၊ Sound Attenuator, Internal Duct Lining, Additional Duct Elbow, etc.) ေတြ ပါဝင္လာႏိုင္ပါတယ္။
     • Duct Lining ထည့္ရမဲ့ အေျခအေန အတြက္ စိတ္ပူရမဲ့ အေျခအေန အထိ Noise Criteria ေတြ က တင္းက်ပ္ ေနခဲ့ရင္ သူ႔အတြက္ Allowance ကို Duct Dimension မွာထည့္သြင္း စဥ္းစားထားေပးဘို႔ လိုအပ္ပါမယ္။
     
     
   
   
3. Ducting Sizing
   
   • Pressure Loss Limit နဲ႔ Velocity Limits ေတြ သိၿပီး ဆိုရင္ေတာ့ Duct Sizes ေတြကို အဓိက နည္းသံုးနည္း နဲ႔ ထဲ က တစ္နည္းနည္း ကို သံုးၿပီး ေရြးခ်ယ္ ႏိုင္ပါတယ္။
     1. Using Chart: ASHRAE / Carrier Handbooks ေတြမွာ ပါတဲ့ Chart ေတြ နဲ႔ ယွဥ္ၿပီး ေရြးခ်ယ္ဘို႔ ပါ။
     2. Using Duct Measure / Ductulator : Duct Measure / Ductulator လို႔ေခၚတဲ့ Slide Instruments ကို သံုးၿပီးေရြးခ်ယ္။
     3. Using Program: Duct Size ေရြးတဲ့ Program ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ စာေရးသူ ရဲ့ VBA Program ကို လည္း သံုးၿပီး ေရြးႏိုင္ပါတယ္။
   • အရြယ္အစား ေ႐ြးခ်ယ္တဲ့ အခါမွာေတာ့ Circular Duct Size ကို အရင္ ေ႐ြးခ်ယ္ရပါမယ္။
     
   • Rectangular နဲ႔ Oval Duct ေတြ ကိုေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ Table ေတြကေန ဖတ္ယူလို႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အေပၚက Ducts ပံုစံ သံုးမ်ိဳး ယွဥ္ျပထားတဲ့ ပံု မွာပါတဲ့ Equation ေတြ ကေန ျပန္တြက္ယူလို႔ ပဲျဖစ္ျဖစ္ Sizing ေရြးခ်ယ္ ႏိုင္ပါတယ္။
   • ASHRAE Handbook: Fundamentals မွာ ပါဝင္တဲ့ Tables ေတြကေတာ့
     1. Rectangular Duct အတြက္ Table: Circular Equivalents of Rectangular Duct for Equal Friction and Capacity
     2. Oval Duct Size အတြက္ ကိုေတာ့ ASHRAE Handbook က Table: Equivalent Spiral Flat Oval Duct Dimension
     ျဖစ္ၾကပါတယ္။
   • Duct Measure / Ductulator ေတြ မွာေတာ့ Rectangular Duct Size ကို တိုက္ရိုက္ ဖတ္လို႔ ရေလ့ ရွိတတ္ ပါေသးတယ္။
     
     
   • Ducting Sizing in Excel Spread Sheet & VBA
     • Excel Spread Sheet မွာ အလြယ္တကူ Duct Sizing လုပ္ႏိုင္ေစဘို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ နဲ႔ VBA for MEP Calculations[ http://chawlwin.blogspot.com/2009/06/vba-for-mep-calculations.html ] ကို ေရးသား ထားၿပီးပါၿပီ။ သြားေရာက္ ေလ့လာ ႏိုင္ပါတယ္။
     
     
   
   
   
4. Impact of Duct Design Method in Duct Sizing
   • Duct Design Methods (ဒီဇိုင္း လုပ္နည္း) သံုးနည္း ရွိပါတယ္။
     1. Equal Friction Method
     2. Static Regain Method
     3. T-Method
   • အေပၚမွာ တင္ျပခဲ့ တဲ့ Duct Sizing Method က Equal Friction Method အတြက္ တိုက္ရိုက္သက္ဆိုင္ေပမဲ့ နည္းသံုးခု စလံုး အတြက္ အသံုးဝင္ပါတယ္။ Design Method အလိုက္ Velocity နဲ႔ Friction Loss Factor ေတြ ကို အနည္းငယ္ Adjust လုပ္ေပးဘို႔ လိုတာ ကိုသိထားဘို႔ ပဲလိုပါတယ္။
   • Duct Section & Branch ေတြမွာ Flow Control / Adjusting လုပ္ဘို႔ သင့္ေတာ္တဲ့ Dampers ေတြ ထည့္ထားခဲ့ မယ္ဆိုရင္ ဒီနည္း နဲ႔ ေရြးခ်ယ္တဲ့ အတြက္ ျပႆနာ သိပ္ေပၚစရာ မရွိလွပါဘူး။
   • Duct System Design တစ္ခုလံုး လုပ္တဲ့ အခါမွာေတာ့ Duct Sizing သာမက Fan / System Interface နဲ႔ Duct Fitting Loss ေတြ ရဲ့ သေဘာ သဘာဝ ကို သိရွိနားလည္ ေနဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
     
   • Duct System Design နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေနာက္လာမဲ့ post မွာ ဆက္လက္ ေရးသားေပးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
   
   
5. References:
   
   1. "Duct Design", Chapter 21, ASHRAE Handbook: Fundamentals, 2009.
   2. "HVAC Duct Construction Standards", 2nd Edition with Addenum No. 1, SMACNA, 1997.
   3. Mark E. Schaffer, "A Practical Guide to Noise and Vibration Controls for HVAC Systems", 2nd Edition (I-P), ASHRAE, 2005.
   4. "Air Duct Design", Chapter 2, Carrier: Handbook of Air Conditioning Design, McGraw-Hill, 1965.
   
   
   

Read More...

Summary only...

VBA for MEP Calculations

• Application ေတြထဲ မွာ Programming အမ်ိဳးမ်ိဳး သံုးလို႔ ရပါတယ္။ ဒီအထဲ မွာ သံုးတတ္ရင္ အခ်ိန္ကုန္ သက္သာေစတဲ့ VBA (Visual Basics for Application) ကိုသံုးၿပီး Engineering Formula Functions ေတြ ေရးတာ ကို မိတ္ဆက္ေပး ဘို႔ ရည္ရြယ္ထားပါတယ္။
• အဓိက သံုးမဲ့ ေနရာ က ေတာ့ spread sheet (Microsoft Excel) အတြက္ ပါ။ တကယ္ေတာ့ VBA က MS Offices ေတြ၊ Web Script ေတြ အတြက္ သာ မက AutoCad ® မွာလည္း အသံုးျပဳလို႔ ေကာင္းတဲ့ programming တစ္ခုပါ။ AutoCad ® ကိုသံုးတဲ့ သူေတြ အတြက္ AutoLisp, vBA, Diesel, Script စတဲ့ programming အခ်ိဳ႕ကို နားလည္ရင္ ထပ္တလဲလဲ လုပ္ရတဲ့ process ေတြ ကို အခ်ိန္ကုန္ သက္သာစြာ နဲ႔ လုပ္ေဆာင္ ႏိုင္ပါတယ္။ ရႈတ္ရႈတ္ေထြးေထြး တြက္ခ်က္ဘို႔ လိုအပ္တာေတြ၊ Trial and error Loop နဲ႔တြက္ရတာေတြ အတြက္လည္း တစ္ႀကိမ္ စနစ္တက် ေခါင္းရႈတ္ခံ လိုက္ရင္ ေနာက္တစ္ခါ သံုးဘို႔ အဆင္သင့္ ျဖစ္ေစပါမယ္။

1. Basic of Programming
   
   • Programming Languages အလိုက္ Detail အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္ေပမဲ့ basic instructions အခ်ိဳ႕ ကေတာ့ Languages တိုင္းလိုလို မွာပါဝင္ေနတာ ေတြ႕ရပါမယ္။
     • input: Get data from the keyboard, a file, or some other device.
     • output: Display data on the screen or send data to a file or other device.
     • Math / Operation : Perform basic mathematical operations like addition and multiplication.
     • conditional execution: Check for certain conditions and execute the appropriate sequence of statements.
     • repetition: Perform some action repeatedly, usually with some variation.
   • ဒါေတြရဲ့ အေျခခံ ေတြ ကို Algorithm (or) Pseudocode and Program Flow Chart ေတြနဲ႔ ျပလို႔ ရပါတယ္။ Modular programming လို႔ေခၚတဲ့ Program အေသးေလး ေတြ အပိုင္းလိုက္ အကန္႔လိုက္ အစိတ္စိတ္ သီးျခားခြဲ ေရးၿပီး မွ ေပါင္းစပ္ သံုးတဲ့ အခါ ေရးရတာေရာ၊ debug လုပ္ရတာေရာ လြယ္ကူလာပါတယ္။
   • Program ေရးတဲ့ အခါ စနစ္ တက် Planning လုပ္ထားခဲ့ဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ မဟုတ္ရင္ အမွားရွာရ ျပင္ရ စတဲ့ Debugging လုပ္ရတာ က ေရးရတာထက္ အဆေပါင္း မ်ားစြာ ပိုခက္ေစရံု သာမက Crush ျဖစ္တဲ့ ျပႆနာ ေတြကိုပါ ထပ္ရွင္း ေနရပါလိမ့္ အံုးမယ္။
   • Programming Flowchart နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး http://www.nos.org/htm/basic2.htm မွာ သြား ေရာက္ ေလ့လာ ႏိုင္ပါတယ္။ အဓိက သိသင့္တာ ကေတာ့
     • Start / End : အစ နဲ႔ အဆံုး (Programming တိုင္းမွာ အစ (Start) နဲ႔ အဆံုး (End) ပါဝင္ရပါမယ္။) သူ႕ရဲ့ ပံုက ေထာင့္ကို လံုးထားတဲ့ စတုဂံ ပံုပါ။
     • Process : Computational steps or processing function of a program၊ ပံုက ရိုးရိုး စတုဂံပံုပါ။
     • Decision Making and Branching၊ ႐ြမ္းဗတ္ ပံု။
     
     
   
   
2. VBA for Excel
   Excel အတြက္ VBA Application ကိုေလ့လာတဲ့ အခါ သိသင့္တာေတြ ကေတာ့၊
   • VB for Application
   • VB for Excel Application
   • Files (personal.xls or add-in ".xla", Newer version ".xlsx")
   • Excel VBA Object Model: Excel, Word, AutoCad ® သာမက VBA သံုးႏိုင္တဲ့ Applications ေတြ မွာ Object Model ေတြရွိပါတယ္။ ဒါမွ VBA ကေန လုပ္ေဆာင္ရမဲ့၊ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြ ကို ရွာေဖြ ႏိုင္ဘို႔ပါ။
   • Macro Security
   • Function and Sub: Sub ဆိုတာ ကေတာ့ macro အေနနဲ႔ တိုက္ရိုက္ run လို႔ရတဲ့ processes ေတြပါ။ ပါဝင္တဲ့ နည္းလမ္း အခ်ိဳ႕ ကို modify လုပ္ဘို႔ လိုတဲ့ အခါ macro record လုပ္ၿပီး မီွျငမ္းေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။ Form ေတြပါ ဒီဇိုင္းလုပ္ၿပီး Graphical User Interface နဲ႔ သံုးစြဲႏိုင္ပါတယ္။ အခုတင္ျပမွာ ကေတာ့ ဒီ Sub အေၾကာင္း မဟုတ္ပါဘူး။ Excel Spread Sheet ထဲမွာ Function အေနနဲ႔ တိုက္ရိုက္ Insert လုပ္ သံုးႏိုင္မဲ့ Function ေတြအေၾကာင္းပါ။
   
   
3. HVAC Air-Side Circular Duct Sizing Calculations (SI Units)
   
   • Cold Air Standard အတြက္ သံုးရမဲ့ Duct အရြယ္အစား ေရြးခ်ယ္တဲ့ နည္းပါ။ ဒီနည္း နဲ႔ Pressure Loss ကို တြက္ထုတ္ ရင္ ရမဲ့ Duct Pressure Loss အေျဖက ± 5% အတြင္းမွာ ရွိပါတယ္။ သူ႕ကို သံုးႏိုင္တဲ့ Conditions ေတြကေတာ့။
     • Temperature: 5 to 35 °C
     • Elevation: 0 to 500m
     • Duct Pressure: -5 to 5 kPa relative to ambient pressure
   • ဒီ အေျခအေန ေတြ က ပံုမွန္ HVAC အတြက္ လံုေလာက္ပါတယ္။
   • အမ်ားအားျဖင့္ Constraints ႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ Velocity နဲ႔ Friction Loss ပါ။ ဒါေၾကာင့္ Duct Size လုပ္တဲ့ အခါ Velocity ကိုပဲ သံုးရင္ မွားတတ္ပါတယ္။
   • Velocity Limits ေတြ နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး Basic Duct Sizing Consideration ေတြကုိ M&E Basics: Pipe & Duct Sizing မွာေလ့လာပါ။ (မွတ္ခ်က္၊ ၊ Ducting နဲ႔ Piping ကို သီးသန္႔ျပန္ခြဲ ဘို႔ စီစဥ္ေနပါတယ္။)
   • ပထမဆံုး Circular Duct Size ကို တြက္ဘို႔ Function ကိုေရးရပါမယ္။
   • အသံုးျပဳမဲ့ Calculation Formulae ေတြကို ေတာ့ ASHRAE Handbook: Fundamental ထဲကေန မွီျငမ္းထားပါတယ္။
     
     
     
     
   • တြက္နည္း အဆင့္ဆင့္ ကေတာ့၊
     • သတ္မွတ္ထားတဲ့ Velocity အတြင္းဝင္တဲ့ Duct Size ကိုတြက္မယ္။
     • ဒီ Duct Size နဲ႔ တြက္ရင္ ရမဲ့ Pressure Loss ကိုတြက္ၿပီး သတ္မွတ္ထားတဲ့ Limit အတြင္းရွိမရွိ ၾကည့္မယ္။ ဝင္ေနတယ္ ဆိုရင္ အေျဖရပါၿပီ။
     • Limit အတြင္း မဟုတ္ေသး ရင္ေတာ့ သတ္မွတ္ထားတဲ့ Pressure Loss Limit အတြင္း မဝင္မခ်င္း Duct Size ကိုျပန္ေရြး၊ ျပန္တြက္ လုပ္ရပါမယ္။
     
     
   • ဒီ Function ကိုေရးတဲ့ အခါ တြက္ရ ပုိၿပီးလြယ္ ကူေအာင္ အကူ Functions ခြဲႏွစ္ခု ပါ ထည့္ေရးထားပါတယ္။ ဒီ Functions သံုးခု ေပါင္းမွ အလုပ္ လုပ္ပါလိမ့္မယ္။
     1. DuctSize_Cir_mm : Circular Duct Size ကို တြက္ထုတ္ဘို႔ပါ။
     2. DuctFrictionLoss_Pa: Circular Duct Frictioin Loss ကို တြက္ထုတ္ဘို႔ပါ။
     3. f_Colebrook: Colebrook's Friction Factor ကို တြက္ထုတ္ဘို႔ပါ။
     
     
   • Flowcharts ေတြ ကို ေရးမယ္ဆိုရင္ ဒီလိုေတြ႕ရပါမယ္။
     1. DuctSize_Cir_mm
        
        
     2. DuctFrictionLoss_Pa
        
        
     3. f_Colebrook
        
     
     
     
   • ဒီနည္း ကို Numerical Programming နဲ႔တြက္ဘို႔ VBA Code ကို ေရးရပါတယ္။ Excel ထဲက Visual Basic Editor ေအာက္မွာပါ။ သီးသန္႔ ".xla" အျဖစ္နဲ႔ ထားၿပီး Excel အစမွာ တက္ဘို႔ ထားထားတဲ့ XLStart ဆိုတဲ့ Folder ကိုရွာၿပီး ထည့္ခ်င္ထည့္၊ “personal.xls” ဆိုတဲ့ File ထဲမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ထားလို႔ရပါတယ္။ “personal.xls” ဆိုတာ မရွိေသးရင္ေတာ့ ပထမ Record New Macro လုပ္၊ စာတစ္လံုး ႏွစ္လံုးရိုက္၊ ဟုိႏွိပ္ဒီႏွိပ္ လုပ္ၿပီး Stop Macro ကိုႏွိပ္၊ ၿပီးလို႔ Visual Basic Editor ကို ဖြင့္လိုက္ရင္ "personal.xls" တက္လာတာ ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။
     
     
   • Visual Basic Editor မွာ Module ကို ကိုယ္ႏွစ္သက္သလို နာမည္ေပး e.g. AirDuct ၿပီးရင္ Code ေနရာမွာ ေအာက္က Code ေတြကို Copy & Paste လုပ္ဘို႔ပါ။
     
   • 'General Section Declaration
     Option Base 0 'array base
     Option Compare Text
     Private Const atm As Double = 101.325 ' Atmospheric pressure in kPA
     Public Const pi As Double = 3.14159265358979
     
   
   
   
   
   
   1. Function DuctSize_Cir_mm(Air_cmh, Optional dP_Pa = 1, Optional V_mps = 8, Optional e_mm = 0.09)
      'Calculate Circular Duct Size, Default for 1Pa/m, 8 m/s and Medium Surface Roughness 0.09mm
          Dim dV As Double, dD As Double, dA As Double
          Dim dP As Double
      
          'calc Area which satisfy the velocity limits
          dV = V_mps
          dA = Air_cmh / (3600# * dV)
          dD = (4 * dA / pi) ^ 0.5 * 1000
      
          'call function for Friction Loss
          dP = DuctFrictionLoss_Pa(Air_cmh, dD, e_mm)
      
          If dP > dP_Pa Then
              Do
                  'Use Power rule estimation for iteration
                  dD = dD * (dP / dP_Pa) ^ 0.25
                  dP = DuctFrictionLoss_Pa(Air_cmh, dD, e_mm)
                  'exit error 1%
                  If Abs((dP - dP_Pa) / dP_Pa) < 0.01 Then Exit Do
              Loop
          End If
          DuctSize_Cir_mm = dD
      End Function
      
      
      
   2. Function DuctFrictionLoss_Pa(Air_cmh, DuctDia_mm, Optional e_mm = 0.09)
          'Calculate Friction Loss
          Dim dQ As Double, dD As Double 'flowrate (m3/s), diameter(mm)
          Dim dV As Double, dF As Double 'velocity (m/s), friction factor
          Dim dM As Double, dE As Double 'density (kg/m3), surface roughness
          Dim Re As Double, dA As Double
      
          'For Cold Air Standard at density=1.2kg/m3
          If Air_cmh * DuctDia_mm > 0 Then
              dQ = Air_cmh / 3600# 'convert air flowrate to m3/s
              dD = DuctDia_mm
              dM = 1.2 'kg/m3 for cold air std
              dA = 0.25 * pi * (dD / 1000#) ^ 2
              dV = dQ / dA 'v=Q/A
              Re = 66.4 * dD * dV 'Ref ASHRAE: or use Re = V * d / nu
              dF = f_Colebrook(e_mm / dD, Re)
              DuctFrictionLoss_Pa = 500 * dF * dM * dV * dV / dD
          Else
              DuctFrictionLoss_Pa = 0
          End If
      End Function
      
      
      
   3. Function f_Colebrook(e_by_D, Re) 'e_by_D Relative roughness; Dh: Hydraulic Dia, Re: Reynold number
          'Calculate Colebrook friction Factor
      
          Dim f As Double, root_f As Double, root_f1 As Double
      
          'Start with Tsal's estimation
          f = 0.11 * (e_by_D + 68 / Re) ^ 0.25
          If f < 0.018 Then
              f = 0.85 * f + 0.0028
          End If
      
          root_f = f ^ 0.5
          Do
              root_f1 = -0.5 * Log(10) / Log(e_by_D / 3.7 + 2.51 / (root_f * Re))
              'check if error is less than 0.5%
              If Abs((root_f1 - root_f) / root_f) < 0.005 Then Exit Do
              root_f = 0.5 * (root_f + root_f1) 'Use binary approach iteration
          Loop
          f_Colebrook = root_f ^ 2
      End Function
      
      
   
   
   
4. Use of VBA Functions in Excel Worksheet
   
   • ၿပီးရင္ေတာ့ ဒီ Function ေတြကို Excel Spreadsheet မွာ အသင့္သံုးႏိုင္ပါၿပီ။
     
   • ပထမ Insert function ကိုသြားၿပီး select a category မွာ User Defined ကိုေရြးလိုက္ရင္ ဒီ Function ေတြ ေပၚလာပါလိမ့္မယ္။
     
     
   • ၿပီးရင္ေတာ့ Excel Formula သံုးေနက် အတိုင္းသံုးရံုပါပဲ။
     ဒီအထဲ မွာ Air_cmh ဆိုတဲ့ ကြက္လပ္ကိုေတာ့ ျဖည့္ကို ျဖည့္ရပါမယ္။ အျခား ကြက္လပ္ေတြ ကို Function မွာထဲ က Optional အေနနဲ႔ ေရြးၿပီး Assign လုပ္ထားတာမို႔ မျဖည့္လည္း ရပါတယ္။ Assigned လုပ္ခဲ့တဲ့ value ေတြကေတာ့ အသံုးမ်ားတဲ့
     • dP_Pa = 1
     • V_mps = 8
     • E_mm = 0.09
     
     
   • ၿပီး Excel Style: Drag-Coppy လုပ္လိုက္ရင္ ရမဲ့ အေျဖကေတာ့၊
     
     
     
   • ဒီကရတဲ့ အေျဖက Chart ကေနၾကည့္လို႔ ရတဲ့ အေျဖနဲ႔ အတူတူေလာက္ပါပဲ။ တကယ္ အေသးစိတ္ တြက္လို႔ ရမဲ့ အေျဖရဲ့ ± 1% အတြင္းမွာ ရွိတာမို႔ safety factor ထည့္ယူေလ့ရွိတဲ့ အင္ဂ်င္နီယာ ေတြအတြက္ လံုေလာက္ပါတယ္။
     မွတ္ခ်က္။ ။ Excel Calculation Sheet File ေတြကို ေပးတဲ့ အခါမွာေတာ့ ဒီ Function ေတြ အဲဒီ file ထဲမွာ မပါရင္ အလုပ္လုပ္ မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ စကားေၾကာ မရွည္ အပို ရွင္းမျပ ခ်င္ရင္ ဒီ Function ေတြ နဲ႔တြက္ ၿပီး ရလာတဲ့ အေျဖ ရွိတဲ့ Cell ေတြက အေျဖ ကို Copy ကူး၊ ၿပီး Paste Special မွာ values ကို ေရြးၿပီး ျပန္ထည့္လိုက္ပါ။
     
   
   
   
5. Non Circular Duct Sizing Calculations
   
   • HVAC Air-Side မွာသံုးေလ့ ရွိတဲ့ Air Duct အမ်ိဳးအစား သံုးခု ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
     
   • Circular Duct မဟုတ္တဲ့ အျခား Duct ေတြ ကို သံုးတဲ့ အခါ အသင့္ေတာ္ဆံုး ကေတာ့ Equivalent Circular Duct ကိုရွာၿပီး တြက္တဲ့ နည္းပါ။
     
     
     
     1. Rectangular Duct ရဲ့ Equivalent Diameter ရွာမဲ့ Function ကိုသံုးႏိုင္ဘို႔ VBA Code ကိုေအာက္မွာ ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။
        
        Function DuctR2C(dH, dW) As Double
            'Rectangular Duct to Circular Duct
            If dW * dH > 0 Then
                DuctR2C = 1.3 * ((dH * dW) ^ 0.625) / ((dH + dW) ^ 0.25)
            Else
                DuctR2C = 0
            End If
        End Function
        
        
        
     2. Oval Duct ရဲ့ Equivalent Diameter ရွာမဲ့ Function ကိုသံုးႏိုင္ဘို႔ VBA Code ကိုေအာက္မွာ ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။
        
        Function DuctO2C(dH, dW) As Double
            'Oval Duct to Circular Duct
            Dim dA As Double, P As Double
            If dW * dH > 0 Then
                dA = (pi * dH ^ 2 / 4) + dH * (dW - dH)
                P = pi * dH + 2 * (dW - dH)
                DuctO2C = 1.55 * (dA ^ 0.625) / (P ^ 0.25)
            Else
                DuctO2C = 0
            End If
        End Function
        
        
     3. Circular Duct ကေန Equivalent Rectangular Duct Size ရွာမဲ့ Function ကိုသံုးႏိုင္ဘို႔ VBA Code ကိုေအာက္မွာ ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။
        
        Function DuctC2R(dD, Optional dH = 0) As Double
            'Circular Duct to Rectangular Duct
            'if Dimension (dH) is zero, square duct
            'dH could be either dimension: "Width" or "Height"
            Dim dW As Double, dW1 As Double
            Dim dD1 As Double
        
            If dH > 0 Then
                'Estimate dH
                dW = 0.25 * pi * dD * dD / dH
                Do
                    dD1 = 1.3 * ((dH * dW) ^ 0.625) / ((dH + dW) ^ 0.25)
                    dW = dW * (dD / dD1) ^ 2
                    If Abs((dD1 - dD) / dD) < 0.005 Then Exit Do
                Loop
            Else
                dW = dD * 0.9148
            End If
            DuctC2R = dW
        End Function
        
        
        
     4. Circular Duct ကေန Equivalent Oval Duct Size ရွာမဲ့ Functionကိုသံုးႏိုင္ဘို႔ VBA Code ကိုေအာက္မွာ ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။
        
        Function DuctC2O_Width(dD, Optional dH = 0) As Double
            'Circular Duct to Rectangular Duct
            'if Dimension (dH) is zero, square duct + round, ie, a = 2 * b
            'dH is dimension b for "Height", dW is dimension a for "Width"
            'As nature, dH < dD
            Dim dW As Double, dW1 As Double
            Dim dD1 As Double
            Dim dA As Double, P As Double
        
           If dH > 0 Then
                'Estimate dH
                dW = 0.25 * pi * (dD * dD - dH * dH) / dH
                Do
                    dA = (pi * dH ^ 2 / 4) + dH * (dW - dH)
                    P = pi * dH + 2 * (dW - dH)
                    dD1 = 1.55 * (dA ^ 0.625) / (P ^ 0.25)
                    dW = dW * (dD / dD1) ^ 2
                    If Abs((dD1 - dD) / dD) < 0.005 Then Exit Do
                Loop
            Else
                dW = dD / 1.5234
            End If
            DuctC2O_Width = dW
        End Function
        
        
     
     
   • Duct Design ကိုလိုက္လို႔ ရႏိုင္မဲ့ Air Flow Limits ကိုတြက္ႏိုင္ဘို႔ Function သံုးခုကို ေအာက္မွာ ေပးထားပါတယ္။
     
     
     
     1. Function DuctAirFlow_Cir_cmh(dD_mm, Optional dP_Pa = 1, Optional dV_mps = 9, Optional e_mm = 0.09)
            Dim cmh As Double, dP As Double
            Dim dD As Double, dV As Double
        
            dV = dV_mps
            dD = dD_mm
            cmh = 0.0009 * pi * dD * dD * dV '0.0009 <- 0.25*3600/1000000
            dP = DuctFrictionLoss_Pa(cmh, dD, e_mm)
            If dP > dP_Pa Then
                Do
                    dV = dV * (dP_Pa / dP) ^ 0.5
                    cmh = 0.0009 * pi * dD * dD * dV
                    dP = DuctFrictionLoss_Pa(cmh, dD, e_mm)
                    If Abs(dP - dP_Pa) / dP_Pa < 0.01 Then Exit Do
                Loop
            End If
            DuctAirFlow_Cir_cmh = cmh
        End Function
        
        
        
     2. Function DuctAirFlow_Rec_cmh(dW_mm, dH_mm, Optional dP_Pa = 1, Optional dV_mps = 9, Optional e_mm = 0.09)
            Dim dD As Double, dV As Double
            dV = dV_mps
            dD = DuctR2C(dW_mm, dH_mm)
            DuctAirFlow_Rec_cmh = DuctAirFlow_Cir_cmh(dD, dP_Pa, dV_mps, e_mm)
        End Function
        
        
        
     3. Function DuctAirFlow_Oval_cmh(dW_mm, dH_mm, Optional dP_Pa = 1, Optional dV_mps = 9, Optional e_mm = 0.09)
            Dim dD As Double, dV As Double
            dV = dV_mps
            dD = DuctO2C(dW_mm, dH_mm)
            DuctAirFlow_Oval_cmh = DuctAirFlow_Cir_cmh(dD, dP_Pa, dV_mps, e_mm)
        End Function
        
        
     
     
   
   
   
6. VBA Code to show VBA functions in html
   
   • အေပၚက VBA code ေတြမွာ အေရာင္ေတြ ခြဲေပးထားတာ က လည္း VBA ကို သံုးၿပီး html format ကို ေပးထားလို႔ပါ။ ဒါကိုေတာ့ MS Word ေအာက္မွာ ေရးၿပီးသံုးပါတယ္။ အပို သိပ္မပါပဲ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျမင္ရေအာင္ format လုပ္ဘို႔က html မွာသိပ္မလြယ္ ပါဘူး။ အခ်ိန္လည္း အရမ္းကုန္ပါတယ္။
     
   
   
   Disclaimer
   
   • Programming နဲ႔ သံုးလို႔ရတယ္ ဆိုတာ ကို မိတ္ဆက္ ေပးခ်င္ လို႔ပါ။ ၿပီးေတာ့ အခ်ိန္ကုန္ သက္သာ ေစခ်င္တာလည္း ပါပါတယ္။
     
   • အတတ္ႏိုင္ဆံုး ႀကိဳးစားထားေပမဲ့ အမွား လံုးဝကင္းပါတယ္ လို႔ အာမ မခံႏိုင္ပါဘူး။ စာဖတ္သူ ကိုယ္တုိုင္ သံုးစြဲၿပီး ၾကည့္ၿပီး အေျဖမွန္ ေပးႏိုင္ေၾကာင္း ေသခ်ာမွ သံုးစြဲပါလို႔ အသိေပး လိုပါတယ္။
     
   
   

Read More...

Summary only...

Water Tanks ( ေရကန္ မ်ား )

• အေဆာက္အအံု တိုင္းလိုလို မွာ ေသာက္ေရ၊ သံုးေရ က လိုအပ္ခ်က္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိပါတယ္။ ေသာက္ဘို႔၊ ခ်ိဳးဘို႔၊ ေဆးေၾကာဘို႔၊ အစားအစာ စီမံ ခ်က္ျပဳတ္ဘို႔၊ အပင္ေတြေရေလာင္း ဘို႔၊ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရး အတြက္၊ အေရးေပၚ မီးၿငိမ္းသတ္ ႏိုင္ဘို႔၊ ကုန္ပစၥည္း ထုတ္လုပ္ဘို႔ ေတြ အျပင္ အျခားသံုးစြဲစရာ အေၾကာင္းေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။
• ဒါေၾကာင့္ Storage Water Cistern (Bulk Water Storage Tank) လို႔ေခၚတဲ့ အေဆာက္အအံု သံုး ေရေလွာင္ကန္ ေတြ က မပါမျဖစ္ ပါဝင္လာရပါတယ္။ ဒီလို ေရကန္၊ ေရစည္ ေတြ ကို သံုးခဲ့တာ ကလည္း ေရွးပေဝသဏီ၊ လူေတြရဲ့ ယဥ္ေက်းမႈ စတင္ခဲ့ တဲ့ အခ်ိန္ က စတင္ ခဲ့တာပါ။

• Introduction
  
  1. Basic Design Consideration
  2. Components of a Water Tank
  3. Level of Components (လိုအပ္တဲ့ အစိတ္အပိုင္း ေတြရဲ့ အျမင့္ သတ္မွတ္ ေနရာခ်ထားျခင္း။)
  4. Coordination with Architecture & Structure : Architects & Structure Engineer တို႔ႏွင့္ ညွိႏိႈင္း ျခင္း။
  5. Tank Storage Capacity တြက္ခ်က္ျခင္း၊
  6. Maintaining Water Quality
  7. Design to Install Panel Tanks
  8. Standard Specifications
  9. Review
  
  

1. Basic Design Consideration
   • ေရေပးေဝ တဲ့ စနစ္ ရဲ့ reliability (မွီခုိအားထားႏိုင္မႈ) နဲ႔ ကိုယ့္ အေဆာက္အအံု ရဲ့ အသံုးေပၚ မူတည္ၿပီး ေရမျပတ္ ရေလေအာင္ (အၿမဲတန္း လိုအပ္တဲ့ ေရ အဆင္သင့္ ရႏိုင္ေအာင္)၊ လိုအပ္တဲ့ ေရ ပမာဏ ကို သိုေလွာင္မႈလည္း လိုအပ္ေလ့ ရွိပါတယ္။
   • အေဆာက္အအံု ေတြမွာ ေရကို သိုေလွာင္ ရျခင္း အေၾကာင္းရင္းေတြ ကေတာ့
     1. ေရေဝတဲ့ ဌာန က ေပးတဲ့ ေရမလာတဲ့ အခါ၊ လိုအပ္ခ်က္ ကိုျဖည့္ႏိုင္ေအာင္
     2. ေရေပးတဲ့ ပိုက္ mains ေတြအတြက္ maximum rate of demand ကိုေလွ်ာ့ခ် ေပးဘို႔ပါ။ ဒါက ေရျဖန္႔တဲ့ ဘက္ကၾကည့္မယ္ ဆိုရင္ လည္း ျဗဳန္းကနဲ တအားဆြဲသံုး မဲ့ အစား တျဖည္းျဖည္း ခ်င္းျဖည့္ေပး ျခင္းအားျဖင့္ maximum rate of demand ကိုေလွ်ာ့ခ် ေပးႏိုင္ဘို႔ပါ။ Water supply company ေတြ က လည္း ေရမီတာ ေတြ ကို တတ္ဆင္ေပးတဲ့ အခါ Maximum demand အေပၚ ကို အေျခခံ ေလ့ မရွိပဲ တစ္ေန႔ပ်မ္းမွ် အသံုးအား ေပၚမွာပဲ အေျခခံ တြက္ခ်က္ၿပီး တတ္ဆင္ ေပးေလ့ရွိပါတယ္။ Maximum demand လိုအပ္ခ်က္ ရဲ့ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ကို Storage Tank က ေန ျဖည့္ဆီးေပး ရပါတယ္။
     3. Fire Protection (မီးသတ္ဘို႔ အတြက္) ဆိုရင္ လည္း အေရးေပၚအေျခအေန အတြက္ လိုအပ္မဲ့ ေရ အၿမဲ အဆင္သင့္ ျဖစ္ေနေအာင္ သိုေလွာင္ ထားရပါတယ္။
        
     
     
   • ေရေလွာင္မဲ့ Water Tanks အျပင္က ေရညစ္ပတ္ ေတြစိမ့္မဝင္ ေအာင္၊ အထဲက ေရေတြ စိမ့္မထြက္ႏိုင္ေအာင္ watertight ျဖစ္ေနဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တိုက္စား၊ပြန္းစား၊ (သံ) ေခ်းတက္၊ စတဲ့ Corrosion ဒါဏ္ေတြ ကို လည္း ခံႏိုင္ရည္ ရွိတဲ့ material ေတြကိုသံုးၿပီး တည္ေဆာက္ ရပါတယ္။ ဒီ materials ေတြ က ေရရဲ့ quality ကို မထိခိုက္ေစဘို႔ လိုပါတယ္။ အရသာ နဲ႔ အနံ႔ ကိုသာမက ေရရဲ့ PH Level နဲ႔ အျခား ဓာတ္ျပဳမႈေတြ ကိုပါ မျဖစ္ေစဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေရညိွ၊ ဘက္တီးရီးယား နဲ႔ အျခား အႏုဇီဝ ပိုးမႊားေတြ ေပါက္ပြားတာ ကို အားေပးႏိုင္ တဲ့ materials ေတြ လည္း မျဖစ္ရပါဘူး။ ခဲဆိပ္ မသင့္ေစဘို႔ အတြက္ ခဲ (Lead) လံုးဝ မသံုးရပါဘူး။
     ( ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ သံျဖဴဆရာေတြ သြပ္ေရပံုး၊ ေရကန္ လုပ္ဘို႔ ခဲသံုးေနဆဲ ျဖစ္တာ ကို စိတ္မေကာင္းစရာ ေတြ႕ေန ရဆဲပါ။ )
   • ဒါေၾကာင့္ water tank/container ကိုဒီဇိုင္းလုပ္တဲ႔ အခါ ေရကို မထိခိုက္ မညစ္ညမ္းေစရေအာင္ ဂရုစိုက္ရပါမယ္။ ဘက္တီးရီးယား နဲ႔ ပိုးမႊားေတြ၊ ေရညွိေရေမွာ္ေတြ၊ pH အေျပာင္းအလဲ၊ minerals (သတၱဳဓာတ္) ေတြ စုလာတာ အစ ရွိတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ရဲ့ negative influences (ပေယာဂ) ေတြ ေၾကာင့္ သိုေလွာင္ထားတဲ့ ေရေတြကို ညစ္ညမ္းသြားေစ ႏိုင္ ပါတယ္။ မွန္မွန္ကန္ကန္ စနစ္တက် ဒီဇိုင္း လုပ္ထားမယ္ ဆိုရင္ ဒီ negative effects ေတြ ကို ေလ်ာ့ပါးေစ ႏိုင္ပါတယ္။
   • ေသာက္သံုးေရ ကို ညစ္ညမ္းေစႏိုင္တာ ကို ကာကြယ္ဘို႔ အတြက္ မလိုအပ္တဲ့ unauthorized access ကေန လံုျခံဳေအာင္ ကာကြယ္ ေပးရပါမယ္။ အျပင္လူ အလြယ္တကူ မဝင္ေရာက္ ႏိုင္ဘို႔ အတားအဆီး ထား ေပးရပါမယ္။ Contamination နဲ႔ pollution လို႔ေခၚတဲ့ ေရကို ညစ္ညမ္းေစမႈ အမ်ိဳးမ်ိဳး မျဖစ္ေအာင္ လည္း ကာကြယ္ေပးရပါမယ္။
     
   • အေဆာက္အအံု ေတြ မွာ အသံုးမ်ားတဲ့ materials ေတြ ကေတာ့
     1. ကြန္ကရစ္၊ ေက်ာက္တံုး concrete, stone,
     2. ပလတ္စတစ္ ေတြျဖစ္ၾက တဲ့ plastics [ polyethylene (PE), polypropylene (PP)],
     3. ဖန္မွ်င္ ေတြနဲ႔ အားျဖည့္ထားတဲ့ fiberglass, [ FRP/GRP (Glass-fiber Reinforced Polyester) ]
     4. သံမဏိ steel (welded or bolted, carbon or stainless) ေတြျဖစ္ၾကပါတယ္။
   • ေျမႀကီးကို တူးၿပီး ေရေလွာင္ထားတဲ့ ကန္ေတြ ကို လည္း tanks လို႔ ေခၚႏိုင္ပါတယ္။ ( ျမန္မာျပည္ က ျမစ္ဝကြန္းေပၚ ေရငံေဒသေတြ မွာ တစ္ႏွစ္စာ အတြက္ မိုးေရေလွာင္ ဘို႔ ေတြ႕ရေလ့ရွိတဲ့ ေသာက္ေရကန္ မ်ိဳး ကိုေခၚတာ လို႔ ထင္ပါတယ္။။ ) သစ္သားနဲ႔ လုပ္တဲ့ စည္ေတြ လည္း အခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံ (မေလးရွား၊ စကာၤပူ မပါ။) ေတြ မွာသံုးတာေတြ႕ရပါတယ္။
     
   • အေဆာက္အအံု ေတြ မွာ အသံုးမ်ားတာ က FRP (GRP) Tanks, Steel Tanks နဲ႔ RC Tanks ေတြ ပါ။ မေလးရွားႏိုင္ငံ မွာေတာ့ ေသာက္ေရ သိုေလွာင္မဲ့ RC Concrete tank ေတြ မွာ PE lining ပါထည့္ေပး ရေလ့ရွိပါတယ္။
     
   • အျမင့္ကို တင္ထားတဲ့ ေရကန္ (ေရစင္) ေတြ ကိုေတာ့ Elevated Water Tanks (သို႔) water towers လို႔ေခၚေလ့ရွိသလို High Level Cistern လို႔လည္းေခၚတတ္ပါတယ္။ လိုအပ္တဲ့ ဖိအား pressure ရႏိုင္တဲ့ အျမင့္ မွာတင္ထား ခဲ့မယ္ ဆိုရင္ pressure boosting လုပ္ဘို႔ မလိုအပ္ပဲ တန္းသံုးႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို high level cistern ကေနထုတ္ယူ သံုးစြဲ တာ ကို Gravity Feed လို႔ ေခၚေလ့ရွိပါတယ္။ ဥပမာ အားျဖင့္ သံုးစြဲမဲ့ ေနရာအထက္ 70 feet (21 m) အျမင့္မွာ တင္ထားတဲ့ water tank တစ္ခု က ေန gravity feed နဲ႔ေပးခဲ့ မယ္ဆိုရင္ static pressure 30 psig (~ 2.1 barg) ေလာက္ရပါလိမ့္မယ္။ ဒါက အိမ္သံုး domestic plumbing appliances အေတာ္မ်ားမ်ား အတြက္ လံုေလာက္တဲ့ pressure ပါ။
     
   • Water tank application အတြက္ လိုအပ္တဲ့ အခ်က္အလက္ ေတြ က material ေရြးတာတင္ မကပါဘူး။ ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ အခ်က္အခ်ိဳ႕လည္း လိုအပ္ေလ့ ရွိတတ္ပါတယ္။
     
     1. Water tank ထားမဲ့ေနရာ။ (indoors, outdoors, above ground or underground)
     2. သိုေလွာင္ရမဲ့ ေရထုထည္ ပမာဏ (Volume of water tank will need to hold)
     3. ဒီထဲက ေရကို ဘာအတြက္ အသံုးျပဳမွာလဲ။
     4. ပတ္ဝန္းက်င္ အပူခ်ိန္။ ေရခဲႏိုင္မဲ့ ေနရာ ဆို Insulation လိုလာမယ္၊ ေနေရာင္ တိုက္ရိုက္ထိ လို႔ ႀကြတ္ေနေအာင္ ပူလာႏိုင္မဲ့ ေနရာဆို ထပ္ဆင့္ အမိုး လိုေကာင္း လိုမယ္။
     5. ေရဖိအား Pressure requirements
     6. ေရကို ဘယ္လိုသြင္းယူမွာလဲ။ ( Automatic Control Valve, Sensor operated valves, pumps, etc.)
     7. ဘယ္လို ထုတ္ေပးမွာလဲ။ (Gravity, Via Pump, etc.)
     8. မုန္တိုင္း၊ ေလျပင္းဒါဏ္၊ ငလ်င္ဒါဏ္ ခံႏိုင္ရည္ ရွိဘို႔ လိုအပ္တဲ့ ေနရာေတြ အတြက္လား။ ဒါဆိုရင္ Wind and Earthquake design considerations ထည့္သြင္း ေပးရ ပါမယ္။
     
     
   • FRP နဲ႔ GRP က Glass-fiber Reinforced Polyester တစ္ခုထဲ ကိုပဲ အတိုေကာက္ ေခၚတဲ့ အမည္ ကြဲ ေတြပါ။ ဒီ material မွာ အထူးသတိ ထားရမဲ့ အခ်က္ ကေတာ့ လိုအပ္ခ်က္ ကို ျဖည့္ဆီးေပးႏိုင္တဲ့ material quality ပါပဲ။ Manufacturer တစ္ခုထည္း မွာေတာင္ မွ ဒီဇိုင္း ကို လိုက္ၿပီး quality က ကြာျခားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Sekisui Tank က ဘယ္လို ဆိုထားလဲ ဆိုရင္.
         "All Water Tanks Are NOT Created Equally!"
     
   • နာမည္ ရွိတဲ့ Sekisui လို FRP Tanks Manufacturer အမ်ားစု က လူေတြ လက္ခံႏိုင္တဲ့ material quality ကိုေပးႏိုင္ ေပမဲ့ အခ်ိဳ႕ Manufacturer က ၿပီးစလြယ္ ထုတ္တဲ့ Poor Quality Tank ေတြ က ခနေလးနဲ႔ ပ်က္စီးတာ၊ ေရရဲ့ Quality ကို ထိခိုက္ေစတာ မို႔ မေလးရွား ႏိုင္ငံ KL တစ္ဝိုက္ ကို ေရျဖန္႔ျဖဴးေပးတဲ့ S Y A B A S က 2005-2006 ဝန္းက်င္ေလာက္ မွာ FRP Tank ေတြကို သံုးစြဲ ခြင့္ (ယာယီ) ပိတ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ထုတ္လုပ္သူေတြ က ၁၀ႏွစ္ အနည္းဆံုး အာမခံ ေၾကာင္း 10 Years Warranty ပါ တင္ျပ မွပဲ ျပန္လက္ခံမယ္ လို႔ ဆိုခဲ့ပါတယ္။
     
   
   
2. Components of a Water Tank
   • အတန္အသင့္ ႀကီးမားတဲ့ ေရကန္ တစ္ခုမွာ ပါဝင္ရေလ့ တဲ့ components အစိတ္အပုိင္း ေတြ ကို ေအာက္ကပံု မွာေဖာ္ျပထားပါတယ္။
   • Water Tank တစ္ခု မွာ ပါဝင္ရမဲ့ အဓိက အစိတ္အပိုင္း ေတြ ကေတာ့
     1. Water Inlet (ေရဝင္ေပါက္)
     2. Water Outlet (ေရထြက္ေပါက္)
     3. Overflow (ေရလွ်ံ ေပါက္)
     4. Drain (ေရေဖာက္ထုတ္ ေပါက္)
     5. Vent (ေလဝင္၊ ေလထြက္)
     6. Access Manhole (Hatch) ( အဖံုး (သို႔) လူဝင္ေပါက္)
        
        အျခား လိုအပ္ႏိုင္တာ ေတြ ကေတာ့။
     7. Warning (အသိေပးပိုက္)
     8. Cat Ladders ေလွခါး (အတြင္း၊ အျပင္၊)
     9. Level Indicators (ေရမွတ္)
     10. Partitions
     11. Balancing Pipe (if partitioned / compartmented)
     12. Level Sensors / Electrodes
     13. Sampling Pipes
     
     
   • ဒီ Components ေတြ ကို စဥ္းစားတဲ့ အခါ အသံုးျပဳမဲ့ လိုအပ္ခ်က္ နဲ႔ တြဲ စဥ္းစားေပးရပါတယ္။ ဥပမာ။
     
     1. Water Inlet မွာ Ball Float Valve ပါဝင္ခဲ့မယ္ ဆိုရင္ သူ႕ကို maintenance လုပ္ဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီအခါ မွာ ေရကို မထိခိုက္ေစပဲ လြယ္လြယ္ ကူကူ maintenance လုပ္ႏိုင္ဘို႔ Manhole က Inlet နဲ႔ ကပ္လ်က္ adjacent panel ျဖစ္ဘို႔ လိုပါတယ္။
     2. Manhole နဲ႔ Internal Cat Ladder ကို တည့္တည့္ ရွိေနမွ ေအာက္ကို ဆင္းလို႔ လြယ္ကူပါမယ္။
     3. Manhole ကို ဖြင့္ထားတဲ့ အခါ Cad Ladder (သို႔) သြားမဲ့ လမ္းေၾကာင္း ကို ပိတ္ပစ္သလို မျဖစ္သြား ေအာင္ ဖြင့္မဲ့ ဘက္ကို လည္း စဥ္းစားရပါမယ္။
     4. Manhole ထားဘို႔ အသင့္ေတာ္ဆံုး Panel ကေတာ့ Corner ပါ။
     5. ေရေတြ stagnant သိပ္မျဖစ္ပဲ ညီညီမွ်မွ် စီးသြားႏိုင္ဘို႔ Inlet နဲ႔ Outlet ႏွစ္ခု Diagonally Opposite ျဖစ္ဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
     6. Vent Opening က အျမင့္ဆံုးမွာ ရွိရမယ္။ ဒါမွ ေရအတြက္အက် ျဖစ္တဲ့ အခါ ေလကို အသြင္းအထုတ္ လုပ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ၿပီး Harmful gas accumulation ကိုလည္း ကာကြယ္ႏိုင္မယ္။
     7. Drain/ Scour က အနိမ့္ဆံုး မွာရွိရမယ္။ ဒါမွ ေရ အားလံုး ကုန္ေအာင္ ေဖာက္ထုတ္ႏိုင္မယ္။
     စသည္ျဖင့္.... ေပါ့။
     
   
   
3. Level of Components (လိုအပ္တဲ့ အစိတ္အပိုင္း ေတြရဲ့ အျမင့္ သတ္မွတ္ ေနရာခ်ထားျခင္း။)
   
   • ေရကန္ တစ္ခုရဲ့ လိုအပ္တဲ့ အစိတ္အပိုင္း ေတြရဲ့ အျမင့္ေတြ ကို သတ္မွတ္ႏိုင္ဘို႔ လိုအပ္တဲ့ အစီအစဥ္ ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
     
     
     
     1. INLET LEVEL: ကန္ထဲ ကို ေရဝင္ လာမဲ့ အေပါက္ရဲ့ ေအာက္ေျခအမွတ္ ကို ေခၚတာပါ။ Float Valve ဆိုရင္ေတာ့ သူ႔ရဲ့ ထြက္ေပါက္ရဲ့ အနိမ့္ဆံုး အမွတ္ ကိုေခၚရပါလိမ့္မယ္။
        
     2. OVERFLOW LEVEL: အဓိက ကေတာ့ ကန္ထဲကေရ နဲ႔ အဝင္ပိုက္ က ေရ၊ တိုက္ရိုက္ မထိရေအာင္ ကာကြယ္ေပးဘို႔ အတြက္ ေရလွ်ံက်ေစဘို႔ပါ။ အရြယ္အစား အားျဖင့္ အဝင္ပိုက္ထက္ အနည္းဆံုး One Size-up ကေန 50% ေလာက္ထိ ပိုႀကီးထား ေပးရပါတယ္။ (အဝင္ က Pressure မ်ားရင္ မ်ားသေလာက္ အားေကာင္းႏိုင္ေပမဲ့ အထြက္ က gravity flow မို႔ အရြယ္တူရင္ ဝင္သေလာက္ လွ်ံထြက္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။) အျမင့္ဆံုး အမွတ္ က Inlet Level ထက္နိမ့္ရမွာ ျဖစ္ၿပီး warning pipe ထက္ ၂ လက္မ (50mm) ေလာက္ ျမွင့္ထားေပးရပါတယ္။
        
     3. WARNING LEVEL: ေရလွ်ံက်ေတာ့ မဲ့ အေၾကာင္း အသိေပးႏိုင္ဘို႔ ပါ။ အခ်ိန္မီ အဝင္ ကို ပိတ္ေပးရင္ ေရ မဆံုးရႈံး ရဘူးေပါ့။ ေရကန္အႀကီးေတြ မွာ ထည့္ေပးရေလ့ ရွိပါတယ္။ ေရကန္ငယ္ ေတြ မွာ ေတာ့ Overflow pipe က warning pipe ပါပဲ။ ပံုမွန္အားျဖင့္ လိုအပ္တဲ့ Top water level ထက္ ၁ လက္မ (25mm) ေလာက္ ျမွင့္ထားေပးရပါတယ္။
        U P C မွာေတာ့ ဝင္လာတဲ့ ေရရဲ့ Flowrate ကိုမူတည္ ၿပီး Overflow Pipe Sizes ေတြ ကို အခုလို သတ္မွတ္ ေပးထားပါတယ္။

        Maximum Capacity of Water Supply Line to Tank (gpm)	Diameter of Overflow Pipe (inches)
        0 - 50	2
        50 - 150	2½
        150 - 200	3
        200 - 400	4
        400 - 700	5
        700 - 1,000	6
        Over 1,000	8

        For SI: 1 inch = 25.4 mm, 1 gallon per minute = 3.785 L/m.
        
     4. T.W.L (TOP WATER LEVEL): အျမင့္ဆံုး ထိန္းသိမ္းသိုေလွာင္ ဘို႔ လိုအပ္တဲ့ ေရမွတ္ပါ။ အရံသိုေလွာင္ ရတဲ့ Fire Protection Storage Tanks ေတြမွာဆို သူ႕ကို ပံုမွန္ေရမွတ္ NORMAL WATER LEVEL လို႔ေခၚပါတယ္။ ဒီေရမွတ္ ေရာက္ရင္ ေရအဝင္ ကိုပိတ္ေပး ရပါမယ္။ ဝင္လာမဲ့ ေရကို မလွ်ံက်ခင္ အလိုအေလ်ာက္ ပိတ္ေပးႏိုင္ဘို႔ Float-operated valve (or) adjustable valve (or) pilot operated valve (သို႔) အျခားသင့္ေတာ္တဲ့ နည္းလမ္း တစ္ခုခု ကိုသံုးေပးရပါမယ္။ လြယ္လြယ္ကူကူ ျပင္ဆင္ လဲလွယ္ ႏိုင္တဲ့ ပစၥည္း ျဖစ္ဘို႔လည္း လိုအပ္ပါတယ္။
        
     5. L.W.L (LOW WATER LEVEL): ေရကန္ က အနိမ့္ဆံုး ထိန္းသိမ္းသိုေလွာင္ ဘို႔ လိုအပ္တဲ့ ေရမွတ္ပါ။ Pump Suction မဟုတ္တဲ့ gravity outlet ရွိတဲ့ water tank အတြက္ ကေတာ့ Outlet Level ကို ေခၚပါတယ္။ Pump Suction အတြက္ဆိုရင္ ေတာ့ Pump ကလက္ခံႏိုင္တဲ့ အျမင့္ ကို ေခၚပါတယ္။
        
     6. OUTLET LEVEL: ေရထြက္ေပါက္ ရဲ့ ေအာက္ေျခမွတ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေသာက္သံုးေရကန္ ေတြဆို အနည္အႏွစ္ ေတြ မပါဘို႔ အတြက္ ကန္ေအာက္ေျခ မ်က္ႏွာျပင္ ကေန ၃-၄ လက္မ (75 to 100mm) ေလာက္ ျမွင့္ထား ေပးရပါတယ္။
        
     7. DRAIN / SCOUR LEVEL: ကန္ထဲ ကေရေတြ ကို အကုန္လံုး ေဖာက္ထုတ္ဘို႔ အတြက္ လိုအပ္တဲ့ ေရထုတ္ေပါက္ ပါ။ လြယ္လြယ္ ကူကူ ေဖာက္ထုတ္ ႏိုင္ဘို႔ အတြက္ ကန္ရဲ့ ေအာက္ေျခ မ်က္ႏွာျပင္ ကို drain ရွိတဲ့ ဘက္ကို Sloped ခပ္ေျပေျပ ေလွ်ာေစာက္ လုပ္ေပးရပါတယ္။ ေရကန္ရဲ့ ေရရွိတဲ့ ေနရာ ရဲ့ အနိ္မ့္ဆံုး အမွတ္ပါ။
        U P C မွာေတာ့ သိုေလွာင္ထားႏို္င္မဲ့ ေရပမာဏTank Storage Capacity ကိုမူတည္ ၿပီး Drain Pipe Sizes ေတြ ကို အခုလို သတ္မွတ္ ထားပါတယ္။

        Tank Capacity (gallons)	Drain Pipe (inches)
        Up to 750	1
        751 to 1,500	1½
        1,501 to 3,000	2
        3,001 to 5,000	2½
        5,000 to 7,500	3
        Over 7,500	4

        For SI: 1 inch = 25.4 mm, 1 gallon = 3.785 L.
        
     
     
   • ဒီ အျမင့္ လိုအပ္ခ်က္ ေတြ ကို ေနရာခ် ထားတဲ့ Panel Tank တစ္ခု အတြက္ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ကို (Ref: စကာၤပူ) မွာ ဒီလို ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
     

     Inlet - d (mm)	20	25	30	40	50	65	100	150	200	300
     Overflow Minimum D(mm)	25	30	40	50	65	100	150	200	300	500
     Minium Z (mm)	50	50	50	50	50	50	50	50	50	50

     
     
     
   
   
4. Coordination with Architecture & Structure
   • Space Coordination : ေနရာလ်ာထား သတ္မွတ္ျခင္း၊
     • Space for Access Manhole Openings (min 3ft (or) 900mm. Clear) ကန္ အေပၚက Manhole (လူဝင္ေပါက္) ကိုသြားႏိုင္ဘို႔ အတြက္ အနည္းဆံုး ၃ေပ၊
     • For Panel Tanks: Parameter Maintenance Access (2 ft (or) 600mm Net min.), and Bottom of the Tank (2 ft (or) 600mm Net min.) Panel Tanks: ေတြ တပ္ဆင္ဘို႔ နဲ႔ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္း ႏိုင္ဘို႔အတြက္ ေဘးပတ္ပတ္လည္ မွာ အလြတ္ သက္သက္ အနည္းဆံုး ၂-ေပ စီ။
       
       
       
     • တကယ္လို႔ Manhole (လူဝင္ေပါက္) ကေဘးဘက္မွာ ထားရမယ္ဆိုရင္ Manhole အ႐ြယ္ကို 750mm(၂-ေပခြဲ) x 750mm (၂-ေပခြဲ) ေလာက္ထားရပါမယ္။ 600mm(၂-ေပ) x 600mm (၂-ေပ) ဆိုရင္ အဝင္အထြက္ အလြန္ခက္ လို႔ပါ။ ဒီအခါ Freeboard လိုအပ္ခ်က္က 1,200mm (၄-ေပ) ေလာက္ျဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္။
       
       
     • ဒါ့အျပင္ သင့္ေတာ္တဲ့ ေနရာမွာ ခ်ထားေပးဘို႔၊ စဥ္းစားရမဲ့ အခ်က္ေတြ ကေတာ့
       1. Plumbing System ေတြ ရဲ့ Pressure Requirements
       2. ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္း ဘို႔ အတြက္ လိုအပ္တဲ့ Maintainability Access
       3. အေပၚ၊ ေအာက္၊ ေဘးမွာ ရွိတဲ့ အခန္းေတြ နဲ႔ တတ္ဆင္ မဲ့ Services ေတြ (to check if there is any contamination source)
       
       
     
     
   • Structural Impacts
     • Structural Load တြက္တဲ့ အခ်ိန္ မွာ ေရကန္ေတြ ရွိတဲ့ ေနရာ ကို အထူး သတိထား ဦးစားေပး စဥ္းစားရပါတယ္။ ေရရဲ့ အေလးခ်ိန္ (Load) က မ်ားလို႔ ပါ။ ဥပမာ။ Unit Area (1 m²) နဲ႔ စဥ္းစားမယ္ ဆိုရင္ 1m Height ေရထု ရွိတဲ့ ေရရဲ့ weight က 9.81kN/m² ရွိပါတယ္။
     • ဒါ့အျပင္ ေရကန္ ကို I-Beam ေတြ RC Plinth ေတြ နဲ႔ Support လုပ္ရတဲ့ အခါ more concentrated load ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကန္ျမင့္လာေလ Structure Design က ရႈတ္ေထြးလာေလ ျဖစ္ပါတယ္။ (ဒါေၾကာင့္ ကန္ရဲ့ အျမင့္ ကို Structural Engineer နဲ႔ မေဆြးေႏြးပဲ ေျပာင္းလို႔ မရေၾကာင္း အမွတ္ရေစ လိုပါတယ္။)
     
     
   
   
   
5. Tank Storage Capacity တြက္ခ်က္ျခင္း၊
   
   • တကယ္သံုး လို႔ရမဲ့ ေရပမာဏ ကို Effective Capacity လို႔ေခၚပါတယ္။ သူ႔ကို ရဘို႔ အတြက္ ပထမ Effective Height ကို တြက္ ယူရပါမယ္။ Top Water Level Low Water Level ႏွစ္ခုၾကားက အျမင့္ပါ။
         Effective Height = T.W.L – L.W.L
     
     
   • ဒီ T.W.L နဲ႔ L.W.L အမွတ္ႏွစ္မွတ္ ၾကားမွာ ရွိေနတဲ့ water volume ကို effective capacity လို႔သတ္မွတ္ပါတယ္။ Uniform Tank Internal Area ဆိုရင္ေတာ့
         Effective Vol = Tank Internal Area x Effective Height
     
     
   • အမ်ားအားျဖင့္ ေရလွ်ံ ဆံုးရႈံးမဲ့ High Level ထက္ေက်ာ္လာတဲ့ အေျခအေန နဲ႔ ေရျပတ္လပ္မဲ့ အေျခအေန ျဖစ္တဲ့ Low Level ေအာက္ ေရာက္သြားတဲ့ အေျခအေန ေတြ မွာ အသိေပး ႏိုင္ဘို႔ Alarm ကိုလည္း ထည့္သြင္း ထားေလ့ ရွိပါတယ္။
     
     
   • Domestic Water Storage Tank
     
     • စကာၤပူ ႏိုင္ငံ မွာ တြက္ခ်က္ေလ့ ရွိတဲ့ ပံုကို အေပၚမွာ ေဖာ္ျပခဲ့ ပါတယ္။ အသံုးမ်ားတဲ့ ပံုစံ နဲ႔ Simplify လုပ္မယ္ ဆိုရင္

       d (mm)	100	150
       i (mm)	142	178
       a (mm)	440	530
       b (mm)	515	605
       c (mm)= H-b - 75	H - 590	H - 680

       
       
     • ဒါေၾကာင့္ ဒီဇိုင္း အစ နဲ႔ ေနရလ်ာထားဘို႔ တြက္ခ်က္တဲ့ အခါ အၾကမ္းအားျဖင့္
         Effective Water Height (m) = Tank Height (m) – 0.7 m
         နဲ႔ယူေလ့ရွိပါတယ္။
       
     • ဒီမွာ သံုးထားတဲ့ Float Valve ရဲ့ နမူနာ ကို ေလ့လာ ခ်င္ရင္ေတာ့ EBCO Ball Float Valve ကို Download လုပ္ယူပါ။
       
     • Pilot-Controlled-Valve ကို ေတာ့ Singer Valves: Non-Modulating Float Control Valve မွာ ေလ့လာ ႏိုင္ပါတယ္။
       
     • Floatless Level Controller အသံုး နမူနာ ေတြကိုေတာ့ Omron: Automatic Water Supply and Drainage Control မွာ Download Product Brochure ကို ႏွိပ္ၿပီး ရယူႏိုင္ပါတယ္။
       
     
     
   • Pump Suction Tanks
     
     • Pump ေတြ ေရစုတ္ယူ တဲ့အခါ Water Level နဲ႔ Suction Pipe က အရမ္း နီးလာရင္ အေပၚက ေလကို ပါဆြဲစုတ္ပါတယ္။ ေလဆင္ႏွာေမာင္း အေသးစား ပံုစံ မ်ိဳးပါ။ Pump Suction ေရထဲမွာ ေလခိုလာရင္ Cavitation လို႔ေခၚတဲ့ Pump Impeller ကိုဒုကၡေပးမဲ့ အျဖစ္ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းအေသးစိတ္ ကို သိခ်င္ရင္ေတာ့ Pump Intake Basin Design နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ စာအုပ္ေတြ ကိုရွာေဖြ ဖတ္ရႈ ႏိုင္ပါတယ္။
       • Help for calculating the minimum submersion to avoid vortex formation at the pump suction tank
       
       
     • ဒါေၾကာင့္ ဒီလို vortex ျဖစ္ေပၚၿပီး ေနာက္ Air bubbles ေတြပိုက္ထဲ ဝင္လာႏိုင္တဲ့ Water Level အထိမက် ခင္ Pump ကို ရပ္ရပါမယ္။ ဒီ Level ကို Low Level လို႔သတ္မွတ္ပါတယ္။
       
     • Pump Suction Tank ေတြကို တြက္တဲ့ အခါ ဒီအခ်က္ ကိုပါထည့္သြင္း စဥ္းစားေပးေစလိုပါတယ္။
       
     
     
   • Fire Protection System Storage Tank (for Pump Suction)
     
     • Fire Protection အတြက္ လိုအပ္တဲ့၊ အမွန္တကယ္ သံုးလို႔ ရႏိုင္မဲ့ Effective Capacity ကို ေရပမာဏ ကို တြက္ခ်က္တဲ့ အခါ အထက္ က ေျပာခဲ့တဲ့ Pump Suction အတြက္ လိုအပ္ခ်က္ ေတြ ကို သတ္မွတ္ထည့္သြင္း ေပးထားတတ္ပါတယ္။ vortex inhibitor လို႔ေခၚတဲ့ vortex ကို ေလ်ာ့နည္းေစႏိုင္တဲ့ Fitting က ိုသံုးဘို႔လည္း အားေပး ေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီလို သတ္မွတ္ခ်က္ ပံုေတြ ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။(Ref: BS 5306: Part 2 : 1990)
       
       1. 
          
       2. 
          
       3. 
          
       4. 
     • မွတ္ခ်က္။
       • Provision of Sump လုပ္ေပးတာ က Effective Capacity ကို တိုးေစပါတယ္။ ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ tank ရဲ့ အေျခက Low Water Level ျဖစ္ႏိုင္လို႔ပါပဲ။
       • Dimension A = Distance between Low Water Level and Highest Point of Water Entry into the pipe
       • Dimension B = Distance between the base of the Tank (or sump if provided) and Lowest edge of the Pipe (or the underside of vortex inhibitor if vortex inhibitor is fitted)
       • Dimension C = Distance from the Wall to the nearest edge of the pipe bore (or nearest periphery of vortex inhibitor if vortex inhibitor is fitted)
       
       
     • Table for Suction Size Inlet Clearance

       Normal Suction Pipe Size D (mm)	Dimension A (mm)	Dimension B (mm)	Dimension C (mm)
       65	250	80	20
       80	310	80	24
       100	370	100	30
       150	500	100	45
       200	620	150	60
       250	750	150	75
       300	875	200	90
       350	1,000	200	105

       
       
     
     
   • Tank Storage Capacity
     
     • Symbol ေတြကို ဒီလို သတ္မွတ္ရေအာင္။ (အေပၚက Dimensions ေတြ နဲ႔ သြား မေရာမိေစနဲ႔အံုး ေနာ။)
       • A = Internal Area
       • d = Internal Diameter
       • L = Internal Length
       • W = Internal Width
       • H = Effective Height
     • တြက္ခ်က္ ပံု ကေတာ့ ေရရဲ့ Volume (ထုထည္) ကို ရိုးရိုးေလး တြက္ အေျဖ ရွာရ တာပါပဲ။ သိထားရမဲ့ Unit Conversions ေတြ ကေတာ့
       • 1 m³ = 1,000 L (liters)
       • 1 ft³ = 7.48 gal (U.S gallon)
       • 1 ft³ = 6.23 igal (U.K Imperial gallon)
       • 1 gal (U.S gallon) = 0.833 igal (U.K Imperial gallon)
     • တြက္ပံုတြက္နည္းေတြ ကို ေအာက္မွာ ဆက္လက္ ေဖာ္ျပ ေပးထားပါတယ္။
       
       
     • I.P (USCS) Units
       
       • Capacity (gal) =[ A (ft²) x H(ft) ] x 7.48 (gal/ft³)
       • For Rectangular Tank Capacity (gal) = 7.48 x L(ft) x W(ft) x H (ft)
       • Cylindrical Tank Capacity (gal) = 0.25 x π x d(ft)² x H (ft) x 7.48
         (OR) 5.875 x d(ft)² x H (ft)
       • To get imperial (UK) gallon (igal), multiply (US gal) by 0.833(I gal / US gal)
       
       
     • S.I Units
       
       • Capacity ( m³) = [ A (m) x H(m) ]
       • Rectangular Tank Capacity(m³) = L(m) x W(m) x H (m)
       • Cylindrical Tank Capacity ( m³) = 0.25 x π x d(m)² x H (m)
         (OR) 0.7854 x d(m)² x H (m)
       • To get liters (L), multiply ( m³) by 1,000 (L / m³)
       
       
   
   
6. Maintaining Water Quality
   
   • ေရရဲ့ quality ကို မထိခိုက္ေစဘို ႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ထဲ မွာပထမ ပါတာ က back-siphonage (or) cross connection ကို ကာကြယ္ဘို႔ လိုအပ္တဲ့ back flow prevention ပါ။ အဝင္ ပိုက္ဘက္ ကို contamination ျပန္မသြား ႏိုင္ဘို႔ အတြက္ ကေတာ့ အထက္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့ တဲ့ overflow pipe arrangement က တာဝန္ယူပါလိမ့္မယ္။ ေရကန္ ကေန ေပးတဲ့ ဘက္မွာ ေတာ့ good plumbing practices အတို္င္း appliances ေတြ မွာ လိုအပ္တဲ့ air gap / air break (or) back flow prevention devices ပါရင္ပါ၊ Check valve လို back flow prevention devices ေတြ မပါပဲ တိုက္ရိုက္ ဆက္လို႔ မရပါဘူး။
   • ေသာက္သံုးေရ ေတြ အတြက္ အဓိက စဥ္းစားရတာ က stagnant (ေရေသ) ျဖစ္မေနဘို႔ပါ။ ေရအဝင္ နဲ႔ အထြက္ ကို ေဝးေအာင္ diagonally opposite ထားေပးျခင္း အားျဖင့္ ေရကို ပံုမွန္လည္သြားေအာင္ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအခ်က္ ကို လည္း Code of Practices အခ်ိဳ႕မွာ ထည့္သြင္းထားပါတယ္။ အသံုးနည္းတဲ့ ေနရာေတြ မွာ တစ္ခါတစ္ရံ ေရေသ ေတြ ကို ေဖာက္ထုတ္ လဲလွယ္ ေပးရ ႏိုင္ပါေသးတယ္။
   • အထူးသျဖင့္ potable water storage tank (ေသာက္ေရကန္) ေတြ ေဆာက္တဲ့ အခါ ပတ္ဝန္းက်င္ က အညစ္အေၾကး ေတြ စိမ့္ဝင္မလာဘို႔ အထူးသတိ ထားရပါတယ္။ ကန္ရဲ့ အေပၚမွာ Drainage / Sewerage ေရဆိုး ပိုက္ေတြ၊ ထြက္ေပါက္ေတြ နဲ႔ အျခား Contamination Sources တစ္ခုမွ မရွိရပါဘူး။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေျပာရရင္ အိမ္သာတို႔၊ kitchen တို႔ ေအာက္တည့္တည့္ မွာ မျဖစ္ရပါဘူး။ (ျဖစ္ခဲ့ရင္ ေနာက္ထပ္ RC slab အလႊာ တစ္ခု (သို႔) အားလံုးကို ကာမိမဲ့ drain pan ကိုသံုးရပါလိမ့္မယ္။)
   • ေသာက္ေရ နဲ႔ ေသာက္ေရ မဟုတ္တဲ့ ကန္ႏွစ္ခု ကို Common wall မသံုးရပါဘူး။ R.C Tank ဆိုရင္ ေျမႀကီးနဲ႔ တိုက္ရိုက္ထိေန တဲ့ Lean concrete (or) retaining wall ေတြ ကို တိုက္ရိုက္သံုးခြင့္ မရွိပါဘူး။ ဒီ wall / floor နဲ႔ၾကားမွာ ေရျဖတ္ မစီးႏိုင္ေအာင္ small air gap (or) perforated material ၾကားခံၿပီး သီးသန္႔ wall layer သတ္သတ္ကို ေဆာက္ေပးရပါမယ္။
   • ေရႀကီးႏိုင္တဲ့ ေနရာ၊ ေရစိမ့္ဝင္ ႏိုင္တဲ့ ေနရာေတြ မွာ လည္း potable water tank (ေသာက္ေရကန္) မထားသင့္ပါဘူး။
     
   • ေရမစိမ့္ထြက္ေစဘို႔ Water proofing ကလည္း R.C tank ေတြအတြက္ အဓိက အေရးပါ ပါတယ္။ water tank က အေရးႀကီးတဲ့ အခန္းတစ္ခုခု ရဲ့ အေပၚေရာက္ ေနရင္ water proofing layers သာမက double layer slabs ေတြ ကိုပါ ထည့္သြင္းေပးရ ႏိုင္ပါတယ္။
     
   • Water tank ရဲ့ အမိုးမွာ ေရမစိမ့္၊ မဝပ္ေန ရေအာင္ ဂရုစိုက္ ရတဲ့ အျပင္ Access Manhole ကေန ေရစိမ့္ မဝင္ေအာင္ ပါ ဂရုစိုက္ရပါမယ္။
     
     
   • RC Tank ေတြမွာ ရွိတဲ့ Penetration ပိုက္ေတြ ေဘးကေန ေရယိုစိမ့္ တာကို တားဆီးေပးဘို႔ နဲ႔ ေရရဲ့ တြန္းအား ကို ခံႏိုင္ဘို႔ Puddle Flange ကို ထည့္ေပးရပါတယ္။ Puddle Flange သံုးရျခင္း အေၾကာင္းရင္းေတြ ကေတာ့၊
     • ေရစိမ့္တာ ကို တားဘို႔ (To provide water barrier when a pipe passes through a concrete wall of a water retaining structure.)
     • ေရတြန္းအား ကို ခုခံေပးဘို႔၊ (To act as a thrust flange when enclosed within a concrete wall, for example, a valve pit.)
     • ဒီလို သံုးဘို႔ အတြက္ puddle flanges ေတြကို စက္ရံု မွာ တပ္ဆင္ ထုတ္လုပ္ ထားတဲ့ pipes ေတြရဲ့ အရည္အေသြး က ပိုေကာင္း ႏိုင္ပါတယ္။ (It is recommended that puddle flanges are factory fitted onto pipes.)
       
     • Puddle Flange နမူနာ ပံုတစ္ခု ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။
       
     
     
   • အတန္သင့္ႀကီးမားတဲ့ (SS CP48: Storage Capacity : 5 cu.meter ထက္ႀကီးတဲ့) water tank ေတြမွာ လိုအပ္လာမဲ့ maintenance ေတြျဖစ္တဲ့ repair (ျပင္ဆင္ဘို႔)၊ cleaning (သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ဘို႔) ေတြ အတြက္ လည္း အခန္း ႏွစ္ခန္းခြဲ (compartmented) ၊ ဒါမွမဟုတ္ ႏွစ္ကန္ခြဲ (Series of Tanks) လုပ္ေပးရပါတယ္။ ႏွစ္ကန္႔လံုးမွာ Inlet, outlets, overflow, warning, manhole, ladders အစရွိတဲ့ components ေတြ သီးသန္႔ ပါဝင္ေလ့ ရွိၿပီး ပံုမွန္ အေျခအေန မွာ water level ႏွစ္ခုကို ထိန္းညိွေပးမဲ့ balancing pipe ကိုထည့္သြင္းေပးရပါတယ္။
     
   • အင္းဆက္ ပိုးမႊားေတြ မဝင္ႏိုင္ေအာင္၊ ျခင္ဝင္မဥ ေအာင္၊ ေပါက္လာတဲ့ ျခင္ေတြ မထြက္လာ ႏိုင္ေအာင္ Vent & Overflow Opening ေတြ မွာ Corrosion-Resistant Screen ခပ္စိတ္စိတ္ နဲ႔ အုပ္ေပး၊ ကာေပး ထားရပါမယ္။ Singapore SS CP48 အရ ဆိုရင္ Corrosion-resistant mosquito-proof netting of aperture size not exceeding 0.65 mm ျဖစ္ၿပီး U P C မွာ သတ္မွတ္ထားတာ အရ ဆိုရင္ေတာ့ not less than 16 by 20 mesh per inch (630 by 787 mesh per m) နဲ႔ Screen လုပ္ထားေပး ရပါမယ္။
     
   
   
   
7. Design to Install Panel Tanks
   
   • FRP Tank မွာပါတဲ့ Panels ေတြ နဲ႔ Components ေတြ ကို Web ေပၚမွာ ေလ့လာခ်င္ရင္ ေတာ့ ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ Manufacturer – Bridgestone ( နာမည္ႀကီး ကားတာယာေတြ လည္း ထုတ္လုပ္သူ) ကိုရည္ညႊန္း လိုက္ပါတယ္။
     1. Bridgestone Water Supply Systems
     2. Bridgestone Tank Features
     3. Bridgestone Tank Configuration : ဒီ page ရဲ့ ေအာက္ဆံုး Accessories ေအာက္မွာ Interactive Figure တစ္ခု ပါပါတယ္။ အၾကမ္းဖ်ဥ္း သြားေရာက္ ေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။
     
     
   • စကာၤပူ မွာ ေတာ့ Bridge Stone နဲ႔ Sekisui အသံုးမ်ားပါတယ္။ မေလးရွား ႏိုင္ငံ ကထုတ္တာေတြ ကိုလည္း သံုးတာ တစ္ခါတစ္ရံ ေတြ႕ရပါတယ္။
     1. Sekisui Water Storage Tanks, Japan
     
     
   • မေလးရွားႏိုင္ငံ မွာ အသံုးမ်ားတဲ့ Manufacturers ေတြကေတာ့
     1. Hong Fatt, Water Tank Manufacturer, Malaysia
     2. Steelworks Engineering, Water tank manufacturer and supplier, Malaysia
     
     
   • U.S လို ေျမေနရာ ေပါတဲ့ ေဒသ မွာေတာ့ Cylindrical Tank ႀကီးေတြ အသံုးမ်ားပါတယ္။ Manufacturers အခ်ိဳ႕ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပ ေပးထား ပါတယ္။ U.S Manufacturersေတြက Literature ေတြ စံုစံုလင္လင္ ေပးထားေလ့ ရွိတာမို႔ သြားေရာက္ေလ့လာ ေစလိုပါတယ္။
     1. American Tank Co., Inc., U.S.A
        
     2. Aquastore Tanks , Engineered Storage Products Company, U.S.A
        
     3. BH Tanks Inc., U.S.A
        
     4. Rosenwach Tank Inc.: ဒီ ကုမၸဏီ ကWooden Tanks (သစ္သားစည္) ေတြကိုပါ ထုတ္လုပ္ ေပးပါတယ္။
     
     
   • FRP Panel Tanks ေတြက FRP အမ်ားအားျဖင့္ Metric Tanks : 4m (1m x 4), 16 ft (4’ x 4) ေလာက္ အထိပဲ ထုတ္လုပ္ တပ္ဆင္ ေလ့ရွိပါတယ္။ ခံႏိုင္ရည္ ေၾကာင့္ ျဖစ္မလားပဲ။ ဒီထက္ Height ပိုတဲ့ Tank ေတြက ေတာ့ Steel Tank ကိုသံုးရပါလိမ့္မယ္။
     
   • Panel Tank အခ်ိဳ႕ရဲ့ ပံုကို ေအာက္မွာေဖာ္ျပထားပါတယ္။
     
     • Typical Steel Tank
       
     • Typical Galvanised Epoxy Coated Tank
       
     • Typical SMC/FRP Tank
     
     
   • တပ္ဆင္ မႈ အဆင့္ဆင့္ ကေတာ့ အၾကမ္းအားျဖင့္
     
     1. RC Foundations
     2. Steel Skids
     3. Install Panels & Components
     4. Water Leak Test
     
     
   • ေရဖိအား ဒါဏ္ခံႏိုင္ဘို႔ အထဲ မွာ က်ားကန္ ထားတဲ့ bracing steel rods ေတြ ထည့္သြင္း ေပးထားရပါတယ္။
   • စာေရးသူ အလုပ္စလုပ္ ခါစ ေလာက္တုန္းက FRP Tank ဆင္တာကို ပထမဆံုး ျမင္ဘူးခဲ့ ပါတယ္။ Tank က အႀကီးႀကီး၊ ၿပီးေတာ့ Bolt & nut ေတြ ကလည္းအမ်ားႀကီး တပ္ရမွာ မို႔ အေတာ္ၾကာမယ္ လို႔ထင္ခဲ့ ပါတယ္။ တစ္ရက္၊ ႏွစ္ရက္ေလာက္ မွာျပန္သြားၾကည့္ေတာ့ ၿပီးေနပါၿပီ။ Power Tools ေတြရဲ့ စြမ္းအားကို အဲဒီမွာ စ သတိျပဳမိ ပါတယ္။ Bolt & nut တစ္ခုစီ ကို တက္ေတာက္တက္ေတာက္ ခြ နဲ႔ က်ပ္ရမယ္ လို႔ထင္ခဲ့ မိတာကိုး။
   • ကန္ေတြ က ဆင္ၿပီးခါစ Water Leak Test လုပ္ရင္ ယိုတာပါပဲ။ အရင္တုန္းက စာေရးသူ က ဆင္တဲ့သူ ကို ေမးခြန္းတစ္ခု ေမးဘူးပါတယ္။
     “Are you sure that there will be no leak?
     “I can guarantee you there will not be no leak? If no leak, it is not we, who install them…”
     မယိုရင္ ငါတို႔ေၾကာင့္ မဟုတ္ဘူး တဲ့။ မွန္ပါတယ္။ ၿပီးမွ ယိုတဲ့ ေနရာေတြ နား တစ္ဝိုက္ က bolt & nut ကိုျပန္ လိုက္ tighten လုပ္ေပးမွ အယိုရပ္ သြားတာပါ။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေတာ့ ယိုခဲပါတယ္။
   • Sekisui Plant Systems Co., Ltd တပ္ဆင္မႈ အေသးစိတ္ ေဖာ္ျပထားတဲ့ "Sekisui Plant Systems Co. Ltd – Tank Installation Manual " ကို pdf ေျပာင္းၿပီး mediafire မွာ တင္ေပးထားပါတယ္။
     
     
   • FRP Panel Tank တစ္ခု၏ အတြင္းပိုင္း ျမင္ကြင္း (၁)
     
   • FRP Panel Tank တစ္ခု၏ အတြင္းပိုင္း ျမင္ကြင္း (၂)
     
   • က်ားကန္ေပးထားေသာ Bracing Rods မ်ား။
     
     
     
     
   • Galvanized Steel Panel Tank တစ္ခု အတြက္ Steel Skid ဆင္ေနပံု။
     
   • Galvanized Steel Panel Tank တစ္ခု အတြက္ Panel စတင္ တပ္ဆင္ေနပံု။
     
   • ၿပီးစီးသြားေသာ Galvanized Steel Panel Tank [For Fire Protection Services]
     
   
   
   
8. Standard Specifications
   Water Tank ေတြ က အေရးႀကီး တာ မို႔ တိုးတက္တဲ့ ႏိုင္ငံတိုင္း လိုလိုမွာ လိုက္နာရမဲ့ Standard Specificatioinsေတြ ကို ေဖာ္ျပထားေလ့ ရွိပါတယ္။ ဥပမာ FRP Tank အတြက္ ဆိုရင္
   • Singapore Standard SS 245 : 1995 Glass reinforced polyester sectional water tanks
   • British Standard BS EN 13280:2001 Title Specification for glass fibre reinforced cisterns of one-piece and sectional construction, for the storage, above ground, of cold water
   • AWWA American Water Works Association ကလည္း လိုက္နာရမဲ့ AWWA Standards ေတြ ကို သတ္မွတ္ေပးထားပါတယ္။
   
   
   
9. Review
   
   1. Effective Water Depth (Height) ကို ဘယ္လိုတြက္ မွာလဲ။
   2. Effective Capacity ကို အျမန္ဆံုး ဘယ္လိုတြက္ မွာလဲ ေရာ သိၿပီလား။
   3. ဆင္ရ လည္း လြယ္ေအာင္၊ Maintenance လည္း လြယ္လြယ္ ကူကူ လုပ္လို႔ ရေအာင္ လိုအပ္တဲ့ ေနရာကို ဘယ္လိုလ်ာထား ရမွာလဲ။
   4. Tank Assembly ကို ျဖန္႔ခ်တဲ့ Assembly Drawing က ဘယ္လိုလဲ။ Most Economy ျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လို အခ်ိဳး ( L x W x H ) ကိုေရြးခ်ယ္သင့္သလဲ။
   5. Tank ရဲ့ Pump Suction အတြက္ ဘာေတြ သတိထားရမလဲ။
   6. Components ေတြ ကို ဘယ္လို Arrange လုပ္မလဲ။
   
   
   

References:

1. Plumbing Engineering Services Design Guide, The Institute of Plumbing, UK
2. International Plumbing Code , International Code Council
3. Singapore Standard Code of Practice - CP: 48 Code of Practice for Water Services
4. British Standard BS 5306: Part 2 : 1990 Design of Automatic Sprinkler Systems
   

Web-Links

• Wiki - Water Tank
  1. Wiki - Water Tank
     [ http://en.wikipedia.org/wiki/Water_tank ]
  2. Cavitation[ http://en.wikipedia.org/wiki/Cavitation ]
  
  
• Pump Intake
  1. Help for calculating the minimum submersion to avoid vortex formation at the pump suction tank[ http://www.lightmypump.com/help11.html ]
  2. Intake System Design by ITT Goulds[ http://www.gouldspumps.com/pag_0007.html ]
  
  
• Water Tank Manufacturers, Japan
  1. Bridge Stone Water Tanks
     1. Bridgestone Water Supply Systems
        [ http://www2.bridgestone-dp.jp/global/construction/water_supply/ ]
        
     2. Bridgestone Tank Features
        [ http://www2.bridgestone-dp.jp/global/construction/water_supply/features.html ]
        
     3. Bridgestone Tank Configuration
        [ http://www2.bridgestone-dp.jp/global/construction/water_supply/tankconfig.html ]
     
     
  2. Sekisui Water Storage Tanks, Japan
     [ http://www.sps-int.com/content/5sekisui_frame.html ]
     
  3. Download Tank Installation Manual at MediaFire
     [ http://www.mediafire.com/?sharekey=1696c126f9384c7cd1014a7a667fa2b41081fa9c05f7df42b8eada0a1ae8665a ]
     
  
  
• Water Tank Manufacturers, U.S.A
  1. American Tank Co., Inc., U.S.A[ http://www.watertanks.com/watertanks/ ]
     
  2. Aquastore Tanks , Engineered Storage Products Company, U.S.A
     [ http://www.aquastore.com/stainless-steel-water-tanks.html ]
     
  3. BH Tanks Inc., U.S.A[ http://www.bhtank.com/ ]
     
  4. Rosenwach Tank Inc.
     [ http://www.rosenwachgroup.com/rosenwachtank/rosenwachtank.asp ]
  
  
• Water Tank Manufacturers, Malaysia
  1. Hong Fatt, Water Tank Manufacturer, Malaysia
     [ http://www.hong-fatt.com.my/index.html ]
     
  2. Steelworks Engineering, Water tank manufacturer and supplier, Malaysia
     [ http://www.sunnik.com.my/index.htm ]
  
  
• Ball Float Valve / Level Controllers
  1. EBCO Ball Float Valve
     [ http://www.tycowaterworks.com/Resources/pdfs/E_Float Valves_www.pdf ]
     
  2. Singer Valves: Non-Modulating Float Control Valve
     [ http://www.singervalve.com/Products/LevelControl/106f5206f5.html ]
     
  3. Omron: Omron: Floatless Water Level Controllers
     [ http://www.omron-ap.com/product_info/61F/index.asp ]
     
  
  

Read More...

Summary only...

ASHRAE Guide for Buildings in Hot & Humid Climage မိတ္ဆက္။

• ပူျပင္းၿပီး Humidity မ်ားတဲ့ ရာသီဥတု ရွိတဲ့ ေဒသေတြ က အေဆာက္အအံု ေတြ ကို ဒီဇိုင္း လုပ္တဲ့ အခါ Challenges က ေအးေအာင္ လုပ္ရံုတင္ မဟုတ္ေတာ့ ပါဘူး။ စြတ္စိုထိုင္းမႈိင္းမႈ Humidity နဲ႔အတူကပ္ပါလာတဲ့ ျပႆနာ ေတြ ကို ပါ ထည့္သြင္း စဥ္းစားရပါတယ္။ ဟုိတယ္ခန္း က ေမြ႕ရာေအာက္မွာ ေရဝပ္ေနတာ၊ wall paper ေနာက္မွာ ေရခိုေနတာ၊ မိႈစြဲ ေနတာ၊ ၾကမ္းပိုးထူတာ၊ ေဆြးေျမ႔တာ၊ ေအာက္သက္သက္ အနံ႔ ဆိုးထြက္ေနတာ စတဲ့ ျပႆနာ ေပါင္းစံု ပါ။ အထူးသျဖင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏိုင္ငံေတြ အတြက္ ဒီ အေၾကာင္းအရာ က အေရးပါ ပါတယ္။
• စာေရးသူ တို႔ အေနနဲ႔ ဒီ ေဒသေတြ အတြက္ ဒီဇိုင္းလုပ္တဲ့ အခါ humidity ကို အထူး သတိထား ဂရုစိုက္ ရေလ့ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အတိမ္းအေစာင္း သိပ္မခံ တဲ့ High-Tech Production Factories ေတြ မွာ ပိုၿပီးဂရုစုိက္ ရပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း ကို ေလ့လာလည္း ေလ့လာ အသံုးလည္း ခ် ေနစဥ္ မွာပဲ Seminar တစ္ခု တက္ဘို႔ အခြင့္အေရး ရတာ နဲ႔ သြားတက္ျဖစ္ ခဲ့ပါတယ္။ “New & Existing Buildings in Hot and Humid Climates” ျဖစ္ပါတယ္။ ေဟာေျပာသူ က ေတာ့ ASHRAE president 2006-07 တာဝန္ ယူခဲ့ဘူးသူ Mr. Terry E. Townsend, (P.E., Fellow ASHRAE) ျဖစ္ပါတယ္။

• မၾကာေသးခင္ က ဒုတိယအႀကိမ္ ျဖည့္စြက္ ရိုက္ႏွိပ္ ထုတ္ေဝတဲ့ “The ASHRAE Guide for Buildings in Hot & Humid Climates” ကို အေျခခံၿပီး ေဟာေျပာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနရာကေတာ့ စကၤာပူ ႏိုင္ငံ BCA Acamedy မွာပါ။ ဒုတိယ ပိုင္းမွာ ေတာ့ NUS က Professor တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Professor S.K. Chou ကေနၿပီး “Enhancement of the Envelope Thermal Transfer Value Criterion for Improved Energy Performance of Buildings” အေၾကာင္းကို ဆက္လက္ ေဟာေျပာပါတယ္။ (ဒီအေၾကာင္းကိုေတာ့ ေနာက္တစ္ပါတ္ မွာ ဆက္လက္ တင္ျပေပးပါမယ္။)
• ဒီတစ္ပါတ္ မွာ ေတာ့ ဒီလို ပူျပင္းစြတ္စို တဲ့ ရာသီဥတု ရွိတဲ့ ေဒသ က အေဆာက္အအံု အားလံုး အတြက္ အေျခခံ စဥ္းစားရမဲ့ အခ်က္ ေတြ ကို ျခံဳငံု တင္ျပမွာပါ။
  
• North America မွာ mold (မိႈတက္တဲ့မိႈ) ကို ေရွ႕ေနေတြ ေပးထားတဲ့ နာမည္ က ေငြ (money) ပါတဲ့။ ဆိုလိုတာ က မိႈတက္တာ ေတြ႕လို႔ ကေတာ့ သူတုိ႔ ဂြင္၊ ေငြတြင္း နဲ႔ တူတဲ့ အမႈေတြ ရမွာ ျဖစ္လို႔ ပါတဲ့။
  

1. The ASHRAE Guide for Buildings in Hot & Humid Climates
   
   • ပထမ အႀကိမ္ရိုက္ႏွိပ္ စဥ္ က စာအုပ္ ကိုေတာ့ ဖတ္ရႈေလ့လာ ဘူးပါတယ္။ လက္ရွိ ဒုတိယ အႀကိမ္ မွာေတာ့ ပထမ အႀကိမ္ ထက္ သံုးဆေလာက္ ပိုထူလာတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဖတ္ၾကည့္ဘို႔ အခြင့္အေရး ေတာ့ မရေသး ပါဘူး။
   • ဒီစာအုပ္ရဲ့ အညႊန္း keyword ေတြ ကေတာ့ Moisture (အစုိဓာတ္), mold (မိႈတက္), humidity (စိုထိုင္းဆ), dehumidification (စိုထိုင္းဆ ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း), sustainability (ေရရွည္တည္တံ့ ႏိုင္မႈ), energy reduction (စြမ္းအင္အသံုး ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း) , moisture management (စြမ္းအင္ စီမံခန္႔ခြဲျခင္း), hot and humid climates (ပူျပင္းစြတ္စိုေသာ ရာသီဥတု) ေတြျဖစ္ပါတယ္။
     

     The expanded second edition of The ASHRAE Guide for Buildings in Hot and Humid Climates triples the size of this popular reference, adding information on building enclosures, dehumidification, sustainability, mold avoidance, energy reduction, and much more—all tightly focused on the needs of owners, architects, and engineers who build and manage buildings in hot and humid climates. The book includes six chapters that discuss critical crosscutting issues for architecture, engineering, and building management along with eleven chapters of detailed and practical solutions to everyday problems in each area. This expanded second edition provides a richly illustrated summary of the state of the art in building science, moisture management, and techniques for reducing energy consumption in hot and humid climates, all based on real-world field experience as well as on recent ASHRAE research. The expanded second edition is written and illustrated by Lew Harriman, the lead author of ASHRAE’s well-known Humidity Control Design Guide, and by Joe Lstiburek, ASHRAE Fellow and the author of the irreverent and popular Building Science column in the ASHRAE Journal. Related Products: Humidity Control Design Guide Format: Hard cover, 8.5" x 11" Keywords: moisture, mold, humidity, dehumidification, sustainability, energy reduction, moisture management, hot and humid climates

     Publisher: ASHRAE

     Year: 2009

     Author: Lewis G. Harriman, III, and Joseph W. Lstiburek

     Number of Pages: 316

     ISBN/ISSN: 978-1-933-742-43-4

     Sponsor: TC 1.12, Moisture Management in Buildings

     
     
   
   
   
2. Lstiburek's Guide to Solving IAQ Problems
   • ဒီေဒသေတြ မွာ ရွိတဲ့ အေဆာက္အအံု ေတြ မွာ ေတြ႕ရေလ့ ရွိတဲ့ အဓိက ျပႆနာ က ေတာ့ IAQ (Indoor Air Quality) လို႔ေခၚတဲ့ အေဆာက္အအံု အတြင္း က ေလရဲ့ သန္႔ရွင္းလတ္ဆတ္မႈ အရည္အေသြး ကို ထိန္းသိမ္းႏိုင္ဘို႔ပါ။ IAQ မေကာင္းလို႔ ျဖစ္လာမဲ့ ျပႆနာ ေတြ ကလည္း အမ်ားႀကီးမို႔ပါ။
   • ဒီ ဒုတိယ အႀကိမ္ စာအုပ္ မွာ ပူးတြဲေရးလာတဲ့ စာေရးသူ အသစ္ Lstiburek က IAQ ျပႆနာေတြ ကို ေျဖရွင္းဘို႔ လမ္းညႊန္ခ်က္ အခ်ိဳ႕ေပးထားပါတယ္။
     
     1. If it smells – it probably is bad
        အနံ႔ရတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒါမေကာင္းတာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
     2. Not everything that is bad smells
        အားလံုးက အနံ႔ဆိုးတာ ေတြခ်ည္း မဟုတ္ပါဘူး။ (Carbon monoxide, carbon dioxide, ozone လိုဓာတ္ေငြ႔ေတြ က အနံ႔အသက္ မရွိတဲ့ ဓာတ္ေငြ႔ေတြပါ။)
     3. Vent combustion sources
        မီးေလာင္ေပါက္ကြဲ မႈရွိတဲ့ မီးဖို၊ Dryer, Engine အစရွိတဲ့ combustion sources ေတြ ကေန vent လို႔ေခၚတဲ့ ေလကို အေဆာက္အအံု ျပင္ပကို ထုတ္လႊတ္ ေပးဘို႔။ မဟုတ္ရင္ ေလထဲကို မီးေလာင္ၿပီး ထြက္လာတဲ့ COx, NOx နဲ႔ အျခား Pollutant ေတြ အခန္းထဲ စုလာပါလိမ့္မယ္။
     4. Construct a tight enclosure
        အေဆာက္အအံု ရဲ့ အကာအရံ enclosure ေတြက ေလလံုေနဘို႔ လိုပါတယ္။ ဒါမွ moisture မ်ားတဲ့ အျပင္ ကေလေတြ အထဲ ကို Infiltrate (စိမ့္ဝင္) မလာမွာျဖစ္ပါတယ္။
     5. Keep things form getting wet, hot or exposed to UV. Isolate those that do from occupants.
        အရာဝတၱဳေတြ ကို ေရမထိေအာင္ (မစိုစြတ္ မေနေအာင္)၊ အပူ နဲ႔ UV ေတြ မထိေအာင္ ထားပါ။ ဒါေတြထိမဲ့ အရာဝတၱဳေတြ ကိုေတာ့ လူေတြနဲ႔ သီးသန္႔ ျဖစ္ေအာင္ ခြဲထားပါ။
     6. Control indoor humidity
        အခန္း ထဲမွာ ရွိတဲ့ Humidity ကိုထိန္းပါ။ ဒီ Humidity ဆိုတဲ့ေနရာ မွာ Space Humidity တင္မက Surface Humidity ပါ ထည့္သြင္း စဥ္းစား ေပးရပါမယ္။
     7. Maintain “stinky places/ things” (eg. Bathrooms, kitchens, elevator shafts & trash chutes) under a negative pressure.
        အနံ႔မေကာင္းတဲ့ ေနရာ၊ ပစၥည္းေတြ ရွိတဲ့ ေနရာ (ေရခ်ိဳးခန္း၊ အိမ္သာ၊ မီးဖိုေခ်ာင္၊ elevator shafts နဲ႔ အမိႈက္ပစ္တဲ့ trash chutes, etc.) ေတြကို မယ္။ (လံုေလာက္တဲ့ Exhaust ေပးျခင္းျဖင့္) negative pressure မွာ အၿမဲရွိေနေအာင္ ထိန္းထားေပးပါ။
     8. Keep things & spaces clean
        ေနရာ နဲ႔ ပစၥည္းေတြ ကို သန္႔သန္႔ရွင္းရွင္း ထားေပးပါ။
     9. Filter for people not just equipment
        စက္ပစၥည္းေတြ ကို သာမဟုတ္ ပဲ လူေတြ အတြက္ လည္း ေလကို သန္႔စင္ ေအာင္ Filter စစ္ေပးပါ။
     10. Ventilate for people, not just the building (Source control ventilation will handle the building)
         အေဆာက္အအံု အတြက္ သာမဟုတ္ပဲ လူေတြ အတြက္ကိုလည္း ventilate (ေလသန္႔သြင္း) ေပးပါ။ အေဆာက္အအံု အတြက္ Source control ventilation က တာဝန္ယူ ပါလိမ့္မယ္။
     11. Don't do stupid things to your building
         သင့္အေဆာက္အအံု အတြက္ မိုက္မဲတဲ့ အျပဳအမူေတြ မလုပ္ပါနဲ႔။
     
     
   
   
3. Improving Thermal Comfort
   
   • ဒီ အပူပိုင္းေဒသ ေတြမွာ Humidity တက္ လာတာနဲ႔ အိုက္စပ္ မႈ က Occupant’s Comfort Level က်ဆင္းလာတာ ကို အဓိကေတြ႕ရပါတယ္။
   • Thermally Comfort ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ေအးစိမ့္ေနတာ ကိုဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ Thermal Comfort အေၾကာင္းကို အရင္ HVAC Systems: Introduction to Design မွာ တင္ျပခဲ့ ပါတယ္။ ပိုၿပီး အေသးစိတ္ သိခ်င္ရင္ မွီျငမ္းစရာ ကေတာ့ ASHRAE Standard 55: Thermal Environmental Conditions for Human Occupancy ပါ။ Hot & Humid Climate မွာ Thermal Confort ကို ဘယ္လို ပိုေကာင္းေအာင္ လုပ္မလဲ ဆိုတာ ကို အခု ဆက္လက္ တင္ျပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
   
   
   1. Key Suggestions
      အဓိက အၾကံေပးခ်က္ ေတြ ကေတာ့
      1. အပူကူးမႈ နည္းေအာင္ ေကာင္းေကာင္း Insulation လုပ္ထားတဲ့ enclosure ေတြကို ဒီဇိုင္းလုပ္ပါ၊ ေဆာက္လုပ္ပါ။ ေန က လာတဲ့ Solar Heat အပူနဲ႔၊ Glare (မ်က္စိ က်ိန္းေစတဲ့ အေရာင္ေတာက္ေတာက္) ေတြ ကို သက္သာရေအာင္ ကို ျပဴတင္းေပါက္ေတြ မွာ exterior shading တပ္ဆင္ေပးပါ။ ျပဴတင္းေပါက္ အားလံုး ( အထူးသျဖင့္ အေနာက္ဘက္ မ်က္ႏွာမူထားတဲ့ ျပဴတင္းေပါက္ေတြ) ရဲ့ အရြယ္အစား ကိုေလွ်ာ့ခ်ပါ။
      2. အခန္းထဲ က အပူခ်ိန္ ကို 23.3°C (74°F) အထက္နဲ႔ 26.1°C (79°F) ေအာက္ ၾကားရေအာင္ ထားပါ။
         ဒီ အပူပိုင္းေဒသ ေတြမွာ Humidity တက္ လာတာနဲ႔ အိုက္စပ္ မႈ က Occupant’s Comfort Level က်ဆင္းလာတာ ကို အဓိက ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္
         Indoor Dew Point ကို 12.8°C (55°F) ေအာက္မွာ ရွိေနေအာင္ ထိန္းထား ေပးပါ။
      3. Air Handling systems ေတြကို ေလွ်ာ့သံုးမဲ့ အစား ပိုသံုးပါ။
         ဒါမွ လိုအပ္တဲ့ different/dynamic changing internal heat loads ေတြနဲ႕ အနီးစပ္ဆံုး ကိုက္ညိွေပး ပါလိမ့္မယ္။ ဆိုလိုတာက AHU တစ္လံုးတည္း နဲ႔ ႏွစ္ထပ္ေပးမဲ့ အစား တစ္ထပ္ကို တစ္လံုး ေပးခဲ့ရင္ ပိုေကာင္း ပါလိမ့္မယ္။ ေလကို ပို႔ရတာထက္ ေရ (Chilled Water) ကို ပို႔ရတာ က ပိုလြယ္ၿပီး ပိုလည္း သက္သာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ပိုုမိုရိုးရွင္းၿပီး operate လုပ္ဘို႔အတြက္ ပိုလည္းသက္သာ၊ ပိုလည္း စိတ္ခ် ရပါလိမ့္မယ္။
         အနည္းဆံုး တစ္ထပ္ ကို AHU တစ္လံုး ေပးပါ။
      
      
   2. Thermal Comfort ရဘို႔အတြက္ အေျခခံ အခ်က္မ်ား
      
      1. Shaded Windows= Improved Comfort & Reduced Glare
         • Radiant Heat ျဖာကူးမႈ နည္းပါးပါတယ္။
         • Glare နည္းလာတာနဲ႔ မ်က္လံုး နဲ႔ မ်က္ႏွာေပၚ ကၾကြက္သား ေတြ တင္းမာ ရႈံ႕တြ တာကို ေလွ်ာ့ခ်ေပး ႏိုင္မွာ ျဖစ္ၿပီး သက္ေတာင့္သက္သာ ရွိတဲ့ အျမင္ကို ပိုေကာင္းေစပါတယ္။
         • Peak Load ကိုလည္း ေလွ်ာ့ခ် ေပးႏိုင္ ပါတယ္။
         
         
      2. Less East & West Glass= Better Comfort
         • တိုက္ရိုက္က်လာတဲ့ ေနရဲ့ Solar Load အမ်ားအျပား စုဝင္လာတာ ကို ကာကြယ္ေပးပါလိမ့္မယ္။ အာရွသား အမ်ားစုက မနက္ခင္း ခပ္ေစာေစာ ေန ကိုေတာ့ ႏွစ္သက္ၾကေလ့ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနျမင့္လာတာ နဲ႔ ဝင္လာမဲ့ အပူ ကလည္း မ်ားလာပါလိမ့္မယ္။
         • Cooling systems ေတြရဲ့ အရြယ္အစား၊ ရႈတ္ေထြးမႈ နဲ႔ Operating cost ကို ေလွ်ာ့ခ် ေပးႏိုင္ ပါတယ္။
         
         
      3. Comfort Unlikely in 'Glass Boxes'
         • မွန္ေတြ က well insulated wall ထက္ ၅ ဆ ေလာက္ အပူပို သြင္း ေပးပါတယ္။
         • သက္ေတာင့္သက္သာ မရွိလို႔႔႔ ၿငီးတြား မဲ့ Comfort complaint probability ပိုမ်ားႏိုင္ပါတယ္။
         • Mechanical Systems ေတြ ရဲ့ Construction, Operating and Maintenance Cost ပိုမ်ားပါတယ္။
         
         
      4. Tight, Well-constructed Exterior Walls Avoids Sharp Changes in Interior Conditions
         ေလလံုေအာင္ ေသခ်ာ ေဆာက္ထားတဲ့ နံရံေတြက အခန္းထဲက အေျခအေန ကို ရုတ္တရက္ မေျပာင္းလဲ ေစပါဘူး။
         • အခန္းထဲ က အပူခ်ိန္ အေျပာင္းအလဲ နည္းေစ ၿပီး သမမွ်တ ပါတယ္။
         • Infiltration ေလစိမ့္ ဝင္တာ နဲ႔ mold မိႈတက္တဲ့ ျပႆနာ ေတြ ကို ေလွ်ာ့ခ် ႏိုင္ပါတယ္။
         
         
      5. High Ceilings and Personal Fans Allow Low-cost Comfort
         
         • Temperature Stratification ကိုရႏိုင္ပါတယ္။
         • Ideal Ceiling Height = 3.65m
         • Ideal Fan Blade Height = 3.0m
         
         
      6. One Fan per Floor = Better Comfort + Simpler Systems
         အနည္းဆံုး တစ္ထပ္ ကို Fan (AHU) တစ္လံုး ထားေပးျခင္း အားျဖင့္ Comfort ကိုပိုေကာင္း ေစၿပီး Systems ေတြ ကိုလည္း ပိုမို ရိုးရွင္း ေစပါတယ္။
         • Occupancy Schedules နဲ႔ Heat Load ေတြ နဲ႔ အကိုက္ညီဆံုး ေပးႏိုင္ပါမယ္။
         • Multiple Area အတြက္ လိုအပ္တဲ့ ေလအေျမာက္အမ်ား ကို ေပးရလို႔ ကုန္က်မဲ့ Energy Cost ကို သက္သာ ေစပါမယ္။
      
      
   3. HVAC Systems
      
      1. လူေတြရဲ့ ဝတ္စားဆင္ယင္ မႈ ကို လိုက္ၿပီး HVAC Design ကိုလုပ္ပါ။
         • Indoor Design ကို 24ºC ထားမဲ့ အစား 26ºC ထားၿပီး Dew point ကိုေတာ့ 12.8°C (55°F) ေအာက္မွာ ရွိေအာင္ လုပ္ပါ။
         • Equipment ေတြရဲ့ Cooling Capacity ကို Multiple-stages အဆင့္ဆင့္ ထားပါ။ (သို႔မဟုတ္) modulating capability ထည့္သြင္းေပးပါ။
         • Supply Air Stream ရဲ့ Noise နဲ႔ Chilling Effect ကို ထည့္သြင္း စဥ္းစားပါ။ Occupant ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား က (သူတို႔ ကိုယ္တိုင္ Control မလုပ္ႏိုင္ပဲ) သူတို႔ အေပၚ Cold Air Direct Blow လုပ္တာ ကို မႀကိဳက္ၾက တာေၾကာင့္မို႔ပါ။
         
         
      2. Dry Ventilation Air Helps Avoid Temperature Swings
         • Dedicated Outside Air System (DOAS) ဆိုတာ က လူေတြ နဲ႔ ေနရာ အလိုက္ လိုအပ္တဲ့ Ventilation Air ကို အျခား AC Equipments ေတြ နဲ႔ မေရာပဲ သီးသန္႔ သန္႔စင္ ပို႔လႊတ္ ေပးတဲ့ စနစ္ ကိုေခၚတာပါ။Dew point ကိုေတာ့ 12.8°C (55°F) ေအာက္မွာ ရေအာင္ Treatment လုပ္ေပးရမွာ ျဖစ္ၿပီး သင့္ေတာ္တဲ့ Filter နဲ႔လည္း ေလကို စစ္ ေပးရပါမယ္။
         • Cooling Equipment ေတြ က လည္း humidity ကိုဖယ္ဘို႔ အေအးဓာတ္ ကို အပို ခ်ပစ္ရမဲ့ အစားSensible Load ကိုပဲ ဂရုစိုက္ ရပါေတာ့မယ္။
         • အခန္းထဲ မွာ မႈိတက္တဲ့ ျပႆနာ ကို ေလ်ာ႔ပါးေစ ႏိုင္တာမို႔ US မွာ Dedicated Outdoor Air Dehumidification System ေတြ က ေရပန္းစား လာပါတယ္။ မိႈ နဲ႔ ဘက္တီးရီးယား ပြားတာ ကို ဟန္႔တားႏိုင္ဘို႔ နဲ႔ လူေတြ ရဲ့ ႏွစ္သိမ့္မႈ ကို ေပးႏိုင္ဘို႔ အတြက္ Federal Buildings ေတြ မွာ Dedicated Ventilation dehumidification equipment ေတြသံုးဘို႔ 2003 ခုႏွစ္ထဲ က ျပဌာန္း ခဲ့ပါတယ္။ ဒီ အေဆာက္အအံု ေတြ မွာ အခန္းထဲ က ေလကို ရံုးသူ၊ ရံုးသား ေတြကေန ထုတ္လႊတ္လာမဲ့ humidity ကို စုတ္ယူ ရင္းနဲ႔ Dew point ကို 12.8°C (55°F) ေအာက္ မွာ ထိန္းထားႏိုင္ဘို႔ အတြက္ အျပင္က O/A ေလကို Dew point 10.0°C (50°F) ေအာက္ ရေအာင္ အၿမဲတမ္း Treatment လုပ္ဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
           
         
         
      3. Constantly Cold Coil also Dry Air Effectively
         • Cooling Coil or Desiccant Dehumidifier controlled with a humidistat vs thermostat
         • VAV Systems with Constantly Cold Coil အတြက္
           • Supply Air Dew Point is Low enough (12.8°C (55°F))
           • Supply Air Dew Point က သတ္မွတ္ထားတဲ့ Indoor Dew Point ေအာက္မွာ ေရာက္ေနရင္ Coil stays cold ထားရပါမယ္။
           • အေအးလြန္ သြားလို႔ လိုအပ္လာတဲ့ re-heat ကို waste heat (refrig condenser or heat recovery wheel) ကေနယူပါ။
         
         
      4. Drier Air Expands the Comfort Range in Mixed Uses
         • လူေတြ ကို ရံဖန္ရံခါ မသက္မသာ ျဖစ္ေစတာ က အပူ ေၾကာင့္မဟုတ္ပဲ Humidity ေၾကာင့္ ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ အိုက္စပ္စပ္ ႀကီးျဖစ္ေနတာပါ။ ေလကို ပိုၿပီး ေျခာက္ေသြ႔ေအာင္ လုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ဒီလို ဒုကၡ မ်ိဳး ကို ေလ်ာ့ပါးေစပါတယ္။
         
         
      5. Capacity Modulation Avoids Sharp Changes – Stop Overshooting Desired Conditions
         • Stop Oversizing Cooling Equipment - Size at or under "Peak Load"
           ဒီအေၾကာင္းေၾကာင့္ ပူအိုက္တဲ့ ရာသီဥတု မွာ အေႏြးထည္ ေဆာင္ ဘို႔ အတြက္ ျဖစ္ေစတာပါ။ Peak Load ဆိုတာက Operating hour အခ်ိန္ရဲ့ 99% ေက်ာ္မွာ လိုအပ္တာထက္ ပိုေနပါၿပီ။ ဒါ့အျပင္ Designer က လိုရမယ္ရ ဆိုၿပီး 10-20% လည္း ထပ္ထည့္ ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဒီလို အပိုထည္႔ထားတဲ့ အတြက္ လိုခ်င္တဲ့ temperature ကိုေက်ာ္က်သြားတတ္ တာ ကို ထိန္းဘို႔ မလြယ္ေတာ့ ပါဘူး။ ရလဒ္ အေနနဲ႔ ကေတာ့ အရမ္းပူတာ နဲ႕ အရမ္းေအးတာ ၾကား အလ်င္အျမန္ ေျပာင္းေနတာပါပဲ။
           ဒါေၾကာင့္ သင့္ေတာ္ရံု ပဲ ေရြးခဲ့မယ္ ဆိုရင္ Cost ကို ခ်ေပးႏိုင္ရံု သာမက ပိုၿပီးလည္း comfort ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။
         • Variable-Speed Motors (or) Multiple Stage of equipment Capacity
           အေျပာင္းအလဲျမန္ေစတဲ့ ဖြင့္လိုက္ပိတ္လိုက္ (စက္ေတြကို) လုပ္ရမဲ့ အစား လိုအပ္တဲ့ Capacity ရေအာင္ ညင္ညင္သာသာ ေလး ေျပာင္းေပး၊ ညိွေပး ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါက Comfort ကို အမ်ားႀကီး ပိုေကာင္း ေစရံုသာမက ေစ်းလည္းခ်ိဳမဲ့ နည္းလမ္းပါ။
         • Split Cooling Load between several pieces of equipments (vs) One Large Piece /component
           Equipment စက္ႀကီးအႀကီး တစ္ခုအစား အေနေတာ္ေလးေတြ အခ်ိဳ႕ကို ေရြးတဲ့အခါ Load အတက္အက် ကိုလိုက္ၿပီး သင့္ေတာ္သလို လိုက္တင္ေပးပါလိမ့္မယ္။ ဒီနည္းကေတာ့ equipment နဲ႔ ေနရာပိုလိုတာ မို႔ အျခားေရြးစရာေတြ နဲ႔ယွဥ္ရင္ ေစ်းအႀကီးဆံုး most expensive ျဖစ္ၿပီး ကုန္က်စရိတ္ ပိုလာမဲ့ နည္းပါ။ ဒါေပမဲ့ Comfort ကိုပိုေကာင္းေစမယ္။ Energy use လည္း အေတာ္ နည္းသြားမယ္။ ထိန္းသိမ္းစရိတ္ ပိုသက္သာေစမဲ့ အျပင္ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈ (reliability) လည္း ပိုေကာင္းလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။Equipment စက္ႀကီးအႀကီး တစ္ခုအစား အေနေတာ္ေလးေတြ အခ်ိဳ႕ကို ေရြးတဲ့အခါ Load အတက္အက် ကိုလိုက္ၿပီး သင့္ေတာ္သလို လိုက္တင္ေပးပါလိမ့္မယ္။ ဒီနည္းကေတာ့ equipment နဲ႔ ေနရာပိုလိုတာ မို႔ ကုန္က်စရိတ္ ပိုလာမဲ့ နည္းပါ။ ဒါေပမဲ့ Comfort ကိုပိုေကာင္းေစမယ္။ Energy use လည္း အေတာ္ နည္းသြားမယ္။ ထိန္းသိမ္းစရိတ္ ပိုသက္သာေစမဲ့ အျပင္ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈ (reliability) လည္း ပိုေကာင္းလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
         • Ensure that a component in system responds to a humidstat control of dew point conditions
           Cooling System မွာဘာပဲျဖစ္ေနေန အခန္းထဲ က Humidity ကို 12.8°C (55°F) ေအာက္မွာ ထိန္းထား ႏိုင္ဘို႔ အတြက္ Humidistat ကို respond လုပ္ႏိုင္တဲ့ အစိတ္အပိုင္း တစ္ခု သီးသန္႔ ထည့္ေပးထားဘို႔ လုိအပ္ပါတယ္။ Dedicated humidification equipment မပါခဲ့ရင္ အခန္းထဲ က Heat Load နည္းလာတာ နဲ႔ အမွ် အေအးလြန္တာ ကို ထိန္းရင္း နဲ႔ Humidity က မသက္မသာ ျဖစ္ေလာက္ေအာင္ ျမင့္ တက္လာ ႏိုင္ပါတယ္။
         
         
      6. Higher Velocity VAV Diffusers Avoid "Cold Air Dumping" (use with non-sleeping areas)
         • Low velocities cause " Cold Air Columns"
           High Velocity နဲ႔ ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ Loud Diffusers ေတြက အိပ္ခန္းေတြ အတြက္ မသင့္ေတာ္ ေပမဲ့ non-sleeping area ေတြ မွာ Comfort နဲ႔ Productivity အတြက္ ေကာင္းက်ိဳး ေပးႏိုင္ပါတယ္။
           အသံၿငိမ္ ေနေအာင္ ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ Diffusers ေတြမွာ Peak Design Flow ကို အေျခခံ ထား ေလ့ရွိၾကတာ မို႔၊ Low Load Condition မွာ Air Flow က အရမ္းနည္းေန တတ္ပါတယ္။ အဲဒါ က အခန္းထဲ က ေလနဲ႔ သမ Mixed ျဖစ္ ရမဲ့ အစား "Cold Column" ျဖစ္ေစၿပီး Occupant ဆီထိ ေရာက္ႏိုင္တာ မို႔ Comfort ကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါတယ္။
           
         • Benefit to having "White Noise" generation
           ရံုးခန္းေတြ၊ ေက်ာင္းေတြ မွာ High Velocity Diffuser က ထြက္လာ တဲ့ အသံေတြ ေၾကာင့္ Low-Level "White Noise" ကိုျဖစ္ေစပါတယ္။ တိတ္ဆိပ္ လြန္း လို႔ သူမ်ားေတြ ေျပာဆိုေန သမွ် အကုန္ ေသခ်ာ ၾကားေနရလို႔ စိတ္ရႈတ္ ေနရမဲ့ အစား ကိုယ့္အလုပ္မွာ ကိုယ္ အာရံု စိုက္လာႏိုင္မဲ့ လူမႈေရး အက်ိဳးေက်းဇူး ကို ေပးပါတယ္။ လံုးဝ တိတ္ဆိပ္ေန တာ က အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ အတြက္ မေကာင္းပါဘူး။
      
      
   
   
4. Managing Ventilation Air
   
   • သင့္ေတာ္တဲ့ Outdoor Air (O/A) ပမာဏ ကို လူေတြ အသက္ရႈ မဲ့ Breathing Zone အထိ ေရာက္ေအာင္ ပို႔ေပးရပါမယ္။ Breathing Zone ဆိုတာ ကေတာ့ လူေတြ ရွိတဲ့ အခန္း ေတြထဲမွာ ၾကမ္းျပင္ အထက္ 3" နဲ႔ 72" ၾကား (75 & 1800mm)၊ နံရံ (သို႔) Fixed air-conditioning equipment ကေန 2 ft. (600mm) ထက္ေဝးတဲ့ ေနရာလို႔ သတ္မွတ္ ပါတယ္။
   • Ventilation Air က သန္႔ရွင္းရမယ္။ ေျခာက္ေသြ႔ရမယ္။ အမိႈက္ နဲ႔ Pollutants ေတြ ကင္းစင္ရပါမယ္။
   
   
   1. Key Suggestions
      အဓိက အၾကံေပးခ်က္ေတြ ကေတာ့
      
      1. Ventilation System ကို ASHRAE Standard 62.1: Ventilation for Acceptable Indoor Air Quality နဲ႔ ASHRAE 62.1 User Manualကို သံုးၿပီး size လုပ္ ေရြးခ်ယ္ပါ။
      2. အျပင္က ေလ (O/A) ရဲ့ Dew point က 12.8°C (55°F) ထက္ပိုေနရင္ Dehumidify (Dry) လုပ္ေပးပါ။
      3. အနည္းဆံုး MERV-8 အဆင့္ရွိတဲ့ Filter နဲ႔ O/A ကို စစ္ေပးပါ။ အေဆာက္အအံု က အမႈန္အမႊား မ်ားတဲ့ ေနရာ မွာ တည္ရွိေနခဲ့ရင္ MERV-11 အဆင့္ရွိတဲ့ Filter နဲ႔ စစ္ေပးပါ။ အိုဇုန္း ပါဝင္ႏႈန္း မ်ားတဲ့ ေလဆိုရင္ေတာ့ Carbon Filter (သို႔) အျခားသင့္ေတာ္ တဲ့ နည္းနဲ႔ အိုဇုန္း ကို စစ္ေပးပါ။
      4. O/A ကို လိုအပ္ တဲ့ ပမာဏ အတို္င္း ရေအာင္ Modulate (ထိန္းညွိ) ေပး ပါ။ Energy Cost ကိုလည္းထိန္း၊ ေလေကာင္းေလသန္႔လည္း ေပးႏိုင္ဘို႔ အတြက္ လူဦးေရ အနည္းအမ်ား ကိုလိုက္ၿပီး Ventilation Amount ကို ေျပာင္းေပးႏိုင္ဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ရွိႏိုင္မဲ့ လူဦးေရ ကို ႀကိဳတင္ ခန္႔မွန္းၿပီး Timer နဲ႔ ေျပာင္းတာျဖစ္ျဖစ္၊ CO2 Sensor ထည့္ၿပီး ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ Motion sensor နဲ႔ လူရွိမရွိ sense လုပ္ၿပီး ျဖစ္ျဖစ္ လိုအပ္သလို modulate လုပ္ေပး ႏုိင္ပါတယ္။
      5. ျဖစ္ႏိုင္ရင္ အလဟႆ ဆံုးရႈံးသြားမဲ့ Waste Energy ေတြကို Recover လုပ္ပါ။ Cold & dry ျဖစ္ေနတဲ့ exhaust air ေတြ က ေန recover လုပ္ ယူႏိုင္ ပါတယ္။ Sensible Heat ကိုပဲ Recover လုပ္ႏိုင္တဲ့ Heat Exchanger ေတြ ရွိသလို Sensible ေရာ Latent ပါ recover လုပ္ႏိုင္တဲ့ Energy (Enthalpy) Wheel ေတြ လည္း ရွိပါတယ္။
         
      
      
   2. Dehumidification and Air Cleaning
      
      • Ventilation Air ကို Condition လုပ္ရတာ က ေစ်းႀကီးပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ပူေႏြးစြတ္စုိ တဲ့ ရာသီဥတု ရွိတဲ့ ေဒသေတြ မွာ ပါ။ ဒီေဒသ ေတြ မွာ အခန္းထဲ က Pollutant ေတြ ကို Dilute ျဖစ္ဘို႔ အျပင္ကေလ သြင္းရံု သက္သက္ နဲ႔ ရတာ မဟုတ္ပါဘူး။ သင့္ေတာ္ေအာင္ သန္႔စင္ ၿပီး dry မလုပ္ခဲ့ ရင္ ေကာင္းက်ိဳးထက္ ဆိုးက်ိဳးကို ေတာင္ ပိုျဖစ္ေစ ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေဆာက္အအံု ပိုင္ရွင္ေတြ အတြက္ အျပင္က ေလကို သန္႔ေအာင္ စစ္ဘို႔၊ ေရေငြ႔ ဖယ္ဘို႔ နဲ႔ Breathing Zone အေရာက္ ပို႔ဘို႔ အတြက္ က ကုန္က်စရိတ္ သက္သာလွတာ မဟုတ္ပါဘူး။
        
      • ဒီေဒသ ေတြ က အေဆာက္အအံု ေတြ မွာ Ventilation Air က Humidity Load ရဲ့ အခ်ိဳးအစား အေတာ္မ်ားမ်ား ကို ယူထားပါတယ္။ အေဆာက္အအံု အမ်ားစု မွာ Total peak humidity load ရဲ့ 60% ေလာက္ကို ယူထားတာ ပါ။ ဒီ အပူပိုင္းဇုန္ ေတြ မွာ တစ္ႏွစ္လံုး လိုလို humidity ကလည္း မ်ားတတ္ပါတယ္။ ေဆာင္းတြင္း မွာ ေတာင္ အျပင္က ေလရဲ့ Dew point က လိုခ်င္တဲ့ 12.8°C (55°F) ထက္ ပိုေနတတ္ ပါေသးတယ္။
        
      • ဒါေၾကာင့္ အျငင္းပြားစရာ အေျခအေန ေတြ ကို ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္ ႏႈန္းနဲ႔ ေပးရမယ္ ဆိုတာ ကို အတိအက် သတ္မွတ္ ဘို႔ ကိစၥ က လည္း HVAC Engineer ေတြ အေတာ္ သည္းညည္းခံ ရတဲ့ အျငင္းပြားမႈ ေတြ ပါ။
        
      • ဒါေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ DOAS သံုးဘို႔ တိုက္တြန္းတာပါ။ Federal Buildings ေတြ မွာ Dedicated Ventilation dehumidification equipment ေတြသံုးဘို႔ 2003 နဲ႔ အျပင္က O/A ေလကို Dew point 10.0°C (50°F) ေအာက္ ရေအာင္ အၿမဲတမ္း Treatment လုပ္ဘို႔ လိုအပ္တဲ့ အေၾကင္း အထက္မွာ တင္ျပခဲ့ ပါတယ္။
        Designer အေနနဲ႔ DOAS ကို မသံုးဘူး ဆိုရင္ humidity control က cooling system ထဲမွာ ထည့္သြင္း စဥ္းစားရမဲ့ အခ်က္ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါက Designer ရဲ့ ေရြးခ်ယ္ မႈ ဆိုခဲ့ ရင္ Cooling systems ကို အျခားပံုမွန္ Cooling systems ေတြ နဲ႔ မတူပဲ ေသခ်ာ ဒီဇိုင္း လုပ္ရပါလိမ့္မယ္။ ေလက Cooling လုပ္ဘို႔ မလိုခဲ့ ရင္ေတာင္ မွ dry လုပ္ေပးႏိုင္တဲ့ စနစ္ မ်ိဳးကို ဒီဇိုင္း လုပ္ရ ပါမယ္။ အခန္းထဲ မွာ Absolute Humidity (or Dew Point Temperature) တက္လာရင္ ထိန္းႏိုင္ဘို႔ က Humidistat ကို respond လုပ္ႏိုင္တဲ့ စနစ္ေတြ ထည့္သြင္းထားဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ energy saving အတြက္ higher thermostat setting လုပ္ထားတဲ့ အခါ cooling systems သက္သက္ေတြ ပဲ သံုးခဲ့ ရင္ အခန္းထဲ မွာ humidity တက္လာၿပီး မိႈေတြ ပြားလာပါလိမ့္မယ္။
        
      • ေနာက္တစ္ခု ကေတာ့ အမႈန္အမႊား ေတြ ကိုသင့္ေတာ္ သလို Filter ေတြ သံုးၿပီး စစ္ၿပီး မွ သြင္းဘို႔ ပါ။ Filter ေတြ ရဲ့ Efficiency ကို ASHRAE MERV Rating နဲ႔ ျပႏိုင္ပါတယ္။ အေသးစိတ္ ကို MERV Chart မွာ ေလ့လာပါ။
        
      • ASHRAE Standard 62.1 က O/A ကို အနည္းဆံုး MERV-8 အဆင့္ရွိတဲ့ Filter နဲ႔ စစ္ေပးဘို႔ တိုက္တြန္း ထားပါတယ္။ အျပင္မွာ ရွိတဲ့ ေလရဲ့ အမႈန္အမႊား ပါဝင္ႏႈန္း ကို လိုက္ၿပီး Commercial Building အမ်ားစု သံုးၾကတာ က MERV-8 နဲ႔ MERV-11 ပါ။ ေဆးရံုလို အေဆာက္အအံု မ်ိဳးမွာ ေတာ့ ရံဖန္ရံခါ Filter အဆင့္ဆင့္ ခံထားရပါတယ္။ ဥပမာ၊ ပထမ အဆင့္ MERV-8 နဲ႔ အမႈန္အႀကီးေတြ ကိုစစ္ ၿပီး အႏၲရာယ္ေပး ႏိုင္တဲ့ အမႈန္ငယ္ ေလးေတြ ကို စစ္ႏိုင္ဘို႔ MERV-13 ကို ဒုတိယ အဆင့္ ခံတာမ်ိဳးပါ။
        
      • ေျမျပင္ နားမွာ ျဖစ္ေပၚတဲ့ Ground Level Ozone အေၾကာင္းကို အရင္ Clean Air မွာတင္ျပခဲ့ ပါတယ္။ ဒီအိုဇုန္း က မီးခိုးျမဴ smog ကိုျဖစ္ေစတာရယ္၊ လူေတြ ရဲ့ အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္း ကို အႀကီး အက်ယ္ ဒုကၡ ေပးႏိုင္တာ ရယ္ ေၾကာင့္ ေလထဲမွာ 0.08ppm (8 hour avg) or 0.12 (1 hour avg) ထက္မေက်ာ္ ေအာင္ ဂရုစိုက္ဘို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေလထဲမွာ အိုဇုန္း ဒီထက္မ်ားတဲ့ ႏႈန္းနဲ႔ ပါလာရင္ carbon filter နဲ႔ စစ္ေပးရပါတယ္။
        
      
      
   3. Ventilation Rate
      
      • Ventilation rate နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အသင့္ေတာ္ ဆံုး မွီျငမ္းစရာ ကေတာ့ ASHRAE Standard 62.1: Ventilation for Acceptable Indoor Air Quality ပါ။
        
        
      • Ventilation Rates ကို ႏွစ္ပိုင္း ခြဲထား ပါတယ္။ ပထမ တစ္ခု က ရွိေနႏိုင္တဲ့ လူေတြ အတြက္ ျဖစ္ၿပီး ဒုတိယ ကေတာ့ အေဆာက္အအံု (ဥပမာ၊ ေကာ္ေဇာ) က ထြက္လာမဲ့ contaminants အေငြ႔ ေတြ ကို အားေပ်ာ့ စြန္႔ထုတ္ သြားေစ ဘို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
        Ventilation Rates= Occupancy+ Area Factors
      • အသံုးမ်ားတဲ့ Occupancy density နဲ႔ လိုအပ္မဲ့ ventilation rate ေတြကို စာရင္းျပဳထားပါတယ္။ စာအုပ္ (သို႔) pdf download ဝယ္မယ္ဆိုရင္ ေစ်းအေတာ္အတန္ ႀကီးေပမဲ့ ဖတ္ရံုသက္သက္ ဆိုရင္ေတာ့ Free Online Preview လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။
      • ေပးထားတဲ့ Rate ေတြ က အနည္းဆံုး လိုအပ္ခ်က္ပါ။ LEED® ကေတာ့ လိုအပ္ရင္ ASHRAE 62.1 ထက္ 30% အထိပိုေပးႏိုင္ေအာင္ ဒီဇိုင္းလုပ္ဘို႔ တိုက္တြန္း ထားပါတယ္။
      • အနံ႔နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေဆာက္အအံု ထဲကို ပထမ ဆံုး ဝင္လာခါစ အေျခအေန မွာ သတိထားမိေကာင္း ထားမိ ေစပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ လူေတြရဲ့ သဘာဝ အရ ဝင္လာသူ ထဲက ၈၀% ေလာက္က ၆ မိနစ္ အတြင္း ပတ္ဝန္းက်င္ နဲ႔ ေနသား က်သြား ေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အနံ႔က အေရးပါတဲ့ ေနရာေတြ မွာ ေတာ့ လိုအပ္သလို ဒီဇိုင္းလုပ္ဘို႔ လိုအပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ။ ။စတိုးဆိုင္ လိုမ်ိဳး၊ Customer က အနံ႔ျပင္းရင္ အထဲဝင္ခ်င္မွ ဝင္ခ်င္မယ္။ ဝင္ရင္ေတာင္ မွ ခပ္ျမန္ျမန္ လိုသေလာက္ နည္းနည္းပါးပါး ပဲ ဝယ္ၿပီး ျပန္ထြက္ သြားခ်င္ သြားမယ္။
      • အေဆာက္အအံု က ေရကုိ ကုန္စင္ေအာင္ စြန္႔ထုတ္ႏိုင္ဘို႔၊ ေရမခိုေစ ႏိုင္ဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
      • HVAC Maintenance အတြက္ Access က မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ပါတယ္။
      • 12.8°C (55°F) Dew Point က 65%RHupper Limit ထက္ပိုၿပီး သင့္ေတာ္ပါတယ္။
      • Commissioning, Documentation & Maintenance ေတြ လည္း မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီ Ventilation System ေတြရဲ့ performance စြမ္းေဆာင္ရည္ အျမဲေကာင္းေနေအာင္ လိုအပ္တဲ့ စစ္ေဆး ထိန္းသိမ္းမႈ ရွိ ေနမွ ျဖစ္မွာ မဟုတ္လား။
      • Local Codes: လုိအပ္ခ်က္ ေတြ က လည္း အနည္းဆံုး ေပးရမဲ့ Ventilation rate ကို သတ္မွတ္ထားေလ့ ရွိပါေသးတယ္။ ရံဖန္ရံခါ ဆိုသလို ဒီ rate ႏႈန္းေတြ က ASHRAE 62.1 ထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ ပိုေကာင္း ပိုႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ မလိုက္နာ လို႔ မရပါဘူး။
        • Singapore: CP 13
        • Malaysia: Uniform Building Bylaw
        
        တစ္ခု သတိျပဳရမွာ ကေတာ့ ေလကို ေျခာက္ေသြ႔ေအာင္ မလုပ္ပဲ သြင္းခဲ့ ရင္ Mold ျပႆနာ က ရွိေနအံုးမယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါ။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ Energy Recovery လုပ္ႏိုင္ဘို႔ လည္း လိုအပ္ပါတယ္။ Dry and Cold Air ကပဲ Total energy recovery ရႏိုင္တယ္ ဆိုတာ ကိုလည္း သတိျပဳ ရပါလိမ့္မယ္။
      • Ventilation rate နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး US မွာ ရံုးခန္း အေဆာက္အအံု Office Buildings ေတြ 510 လံုး ကို ေလ့လာၾကည့္တဲ့ အခါ မွာ အေဆာက္အအံု အမ်ားစု ASHRAE 62 က လိုအပ္တာထက္ အမ်ားႀကီး ပိုေနတာ ကိုေတြ႕ရပါတယ္။
        
      
      
   4. Ventilation System Maintenance
      1. Outdoor Air Filter ေတြကို လစဥ္ အသစ္လဲေပးပါ။
      2. O/A damper ေတြရဲ့ Position နဲ႔ Operation ကို သံုးလတစ္ခါ စစ္ေဆးပါ။
      3. O/A sensor ေတြ ကို ၆ လ တစ္ႀကိမ္ re-calibrate (စံခ်ိန္ကိုက္ေအာင္ မွန္ေအာင္ ခ်ိန္၊ ညွိ) လုပ္ေပးပါ။ Humidity Sensor ေတြ က ရက္သတၱပါတ္ အခ်ိဳ႕အတြင္း မွာတင္ accuracy တိက်မႈ ±5% RH ကေန ±15% RH ေရာက္ေအာင္ ေျပာင္းလဲ သြားႏိုင္ပါတယ္။
      4. Coil, Drain Pans နဲ႔ damp duct interior ေတြကို တစ္ႏွစ္ တစ္ႀကိမ္ သန္႔ရွင္းေရး လုပ္ေပးပါ။
      
      
   
   
5. Energy Consumption Reduction
   
   1. Minimize exterior glazing, install low-e glass and shade it.
      ေနေရာင္ တိုက္ရိုက္ (Direct) (သို႔) သြယ္ဝိုက္ (Diffuse) ဝင္လာႏိုင္တဲ့ မွန္ေတြ ကို ေလွ်ာ့ခ်ပါ။ Heat transfer နည္းတဲ့ low-e glass ကိုသံုးပါ။ အရိပ္ရေအာင္ Shade လုပ္ေပးပါ။
   2. Avoid West facing glazing (အေနာက္ဖက္ မ်က္ႏွာမူတဲ့ မွန္) ေတြ ကို ေရွာင္ပါ။
   3. Design glazing to allow daylighting of perimeter. ေန႔ပိုင္း မွာ perimeter (အျပင္ဘက္ႏွင့္ နီးေသာ အနား ရွိ ေနရာမ်ား) မွာ ေန႔အလင္းေရာင္ ျဖတ္ဝင္လာႏိုင္မဲ့ ပံုစံျဖစ္ေအာင္ glazing ေတြ ကို ဒီဇိုင္းလုပ္ပါ။ (လွ်ပ္စစ္မီးအသံုးေလွ်ာ့ခ် ႏိုင္ဘို႔ ပါ။ ျပဴတင္းေပါက္ ရဲ့ အေပၚဘက္ Shade လုပ္ထားတဲ့ အျမင့္ ေနရာ က အသင့္ေတာ္ ဆံုးပါ။ ေနေရာင္ရဲ့ အပူ ကို လွိမ့္ဝင္ မလာေအာင္ ထိန္းေပးႏိုင္သလို အလင္းေရာင္ ကိုလည္း အတြင္းပိုင္း ပိုေရာက္ေအာင္ ပို႔ေပးႏိုင္ပါတယ္။
   4. Exterior enclosure must be air tight. အျပင္ဘက္ က နံရံေတြ အကာေတြ အားလံုး က ေလလံု ဘို႔ လိုပါတယ္။ ဒါမွ အျပင္က moisture မ်ားတဲ့ ေလစိမ့္ဝင္ လာလို႔ ပိုမို ကုန္က် မဲ့ energy ကို save လုပ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
   5. Commissioning building and systems. အေဆာက္အအံု နဲ႔ Systems ေတြရဲ့ Function and performance စြမ္းေဆာင္ရည္ ေတြ ကို စနစ္တက် စစ္ေဆး တာ ကို commissioning လို႔ေခၚပါတယ္။ ဒါမွ design လုပ္ထားတဲ့ အတိုင္း အမွန္တကယ္ အလုပ္ လုပ္မလုပ္ ေသခ်ာ မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
   6. Seal all ducts and plenums. Air duct ေတြ Plenum ေတြမွာ ယိုစိမ့္မႈ ေတြ ရွိေနရင္ Energy ဆံုးရႈံးမႈ ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေလမယို ေအာင္ seal လုပ္ေပးရပါမယ္။
   7. Match ventilation to building's occupancy. အထဲမွာ ရွိေနမဲ့ လူေတြရဲ့ အေရအတြက္ နဲ႔ လိုအပ္ခ်က္ ကို လိုက္ၿပီး ventilation ကိုေပးပါ။
   8. Capture & re-use heat from cooling equipment & exhaust air. မသံုးရင္ အလဟႆ ျဖစ္သြားမဲ့ heat ေတြ၊ Cold & dry exhaust ေတြ က ေန Energy ကို ဖမ္းယူၿပီး ျပန္သံုးစြဲ ပါ။
   9. Control indoor dew point temperature. အခန္းထဲ က Dew point temperature ကို ထိန္းထားပါ။
   10. Provide ongoing-commissioning of systems. အေဆာက္အအံု လည္ပတ္ေနဆဲ မွာ လည္း systems ေတြ ကို ongoing-commissioning (ထိန္းသိမ္း စစ္ေဆး ျပဳျပင္) လုပ္ေပးပါ။
   
   Energy Efficiency အတြက္ လက္ရွိ အေကာင္းဆံုး မွီျငမ္းစရာ ကေတာ့ ASHRAE 90.1 ပါ။ သူ႕ကိုလည္း Free Preview တစ္အုပ္လံုး သြား ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ASHRAE Publications [http://www.ashrae.org/publications/page/1285] ကိုသြားၿပီး Preview Popular ASHRAE Standards ကိုရွာပါ။
   
   
   စာဖတ္သူ အေန နဲ႔ ဒီ့ထက္ ပိုၿပီး ေလးေလးနက္နက္ သိခ်င္ရင္ ေတာ့၊ ဝယ္ယူဖတ္ရႈ ပါ (ဒါမွမဟုတ္) ကုမၸဏီ ကို ဝယ္ခိုင္း ပါလို႔။
   
   For Further Readings
   
   1. High Performing Buildings
      • ASHRAE က ကမကထ ျပဳၿပီး သံုးလတစ္ႀကိမ္ ထုတ္ေဝေန တဲ့ မဂၢဇင္း ပါ။ နည္းပညာ အသစ္ေတြ နဲ႔ Energy-efficient design and Operation ေတြ ရဲ့ အက်ိဳးေက်းဇူး ကို Decision maker ေတြ နဲ႔ Building community ေတြ သိရွိနားလည္ေအာင္ ေလ့လာႏိုင္ေအာင္ အေထာက္အပံ့ ျဖစ္ေစဘို႔ ရည္မွန္းပါတယ္။ Sustainability movement ထဲ က စံျပ အေဆာက္အအံု ေတြ ကို ေလ့လာ တင္ျပထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။
        ASHRAE Website မွာ ပိုက္ဆံေပးစရာ မလိုပဲ အလကား (Free) Download လုပ္ယူၿပီး ဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။
      
      
      
   2. Advanced Energy Design Guides Free Download
      • Building Energy အသံုး ကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ ဘို႔ Advanced Energy Guide Series ကို ထုတ္ထားပါတယ္။ လူေတြ ဆီ ေရာက္ေလ ေကာင္းေလ မို႔ ASHRAE Website မွာ ပိုက္ဆံေပးစရာ မလိုပဲ အလကား (Free) Download လုပ္ယူႏိုင္ပါတယ္။ အခုလက္ရွိ ထုတ္ေဝၿပီးတာကေတာ့
        • Small Offices
        • Small Retail
        • Warehouses
        • K-12 Schools
        
        ေနာက္ဆက္လက္ထုတ္ေဝ ဘို႔ ျပင္ဆင္ေနတာ ေတြ ကေတာ့
        • Highway Lodging
        • Healthcare Facilities
      
      

      	Small Warehouses and Self-Storage Buildings For warehouses up to 50,000 ft2 and self-storage buildings that use unitary heating and air-conditioning equipment, which represent a significant amount of commercial warehouse space in the U.S. I-P units.
      	K-12 School Buildings For elementary, middle, and high school buildings, which have a wide variety of heating and air-conditioning requirements. Options for daylighting, an important component in schools, are included. I-P units.
      	Small Retail Buildings For retail buildings up to 20,000 ft2, the bulk of retail space in the U.S. Addresses typical uses: retail (other than shopping malls); strip shopping centers; automobile dealers; building material, garden supply, and hardware stores; department stores; drugstores; equipment and home furnishing stores; liquor stores; and wholesale goods (except food). I-P units.
      	Small Office Buildings For office buildings up to 20,000 ft2 the bulk of office space in the U.S.; and provides benefits and savings for the building owner while maintaining quality and functionality of the office space. Awards: USGBC 2005 Leadership Award; Stars of Energy Efficiency Award, Honorable Mention (Alliance to Save Energy); and Best Sustainable Practice Award, Honorable Mention (SBIC). I-P units.

      
      
      
   3. ASHRAE Publications
      • ASHRAE Publications [http://www.ashrae.org/publications/page/1285] ကိုသြားၿပီး Preview Popular ASHRAE Standards ကိုရွာၿပီး ေလ့လာပါ။
        
      • ASHRAE Online Learning က Short Courses ထဲ မွာ ASHRAE 55 ကေနထုတ္ႏုတ္ ထားတဲ့ HVAC Systems: Thermal Comfort (I-P) ကုိ Free ေပးထားပါတယ္။ ပိုက္ဆံ ေပးစရာ မလိုပဲ Free ေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။
        
      
      
   
   

Web-Links

1. HVAC Systems: Introduction to Design
   [ http://chawlwin.blogspot.com/2008/10/hvac01design.html ]
   
2. ASHRAE Standard 55: Thermal Environmental Conditions for Human Occupancy
   [ http://www.ashrae.org/publications/ ]
   
3. ASHRAE Online Learning : Look for Short Courses: HVAC Systems: Thermal Comfort (I-P)
   [ http://www.ashrae-elearning.org/catalog.php ]
   
4. ASHRAE Standard 62.1: Ventilation for Acceptable Indoor Air Quality
   [ http://openpub.realread.com/rrserver/browser?title=/ASHRAE_1/ashrae_62_1_2007_1280 ]
   
5. ASHRAE MERV Rating
   [ http://en.wikipedia.org/wiki/Minimum_Efficiency_Reporting_Value ]
   
6. MERV Chart[ http://www.pureairsystems.com/103_2.html ]
   
7. Clean Air [ http://chawlwin.blogspot.com/2009/01/clean-air.html ]
   
8. Free Preview [ http://www.ashrae.org/publications/page/1285 ]
   
9. High Performing Buildings [ http://www.hpbmagazine.org/ ]
   
10. Advanced Energy Design Guides Free Download
    [ http://www.ashrae.org/publications/page/1604 ]
    

Read More...

Summary only...

Electrical Power Distribution in Buildings

• စက္မႈထြန္းကားလာတာ နဲ႔ အတူ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား သံုးစြဲ မႈ ကလည္း ပိုမိုလာပါတယ္။ မီးထြန္းဘို႔၊ အိမ္သံုးဘို႔ သာမက စက္ရံုအလုပ္ရံု နဲ႔ အေဆာက္အအံု ေတြ၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ေတြ မွာပါ မရွိမျဖစ္ အေရးပါ လာပါတယ္။
• ဒါေၾကာင့္ ဒီတစ္ပါတ္ေတာ့ Building Electrical Service ထဲ က Electrical Power Distribution အေၾကာင္းကို စာဖတ္သူ နဲ႔ မိတ္ဆက္ေပးဘို႔ ရည္ရြယ္ထားပါတယ္။

• စာေရးသူ က Mechanical အဓိက မို႔ Lighting & Power ကို ဒီဇိုင္း အေျခခံ ေလာက္ နဲ႔ Design Coordination လုပ္တဲ့ အခါ သိထားသင့္ တာေတြ ကို ပဲ Applied Electrical Power အေန နဲ႔ တင္ျပေပးႏုိင္ ပါတယ္။ ပိုမို အေသးစိတ္ သိခ်င္ရင္ေတာ့ စာလည္းဖတ္၊ ေလ့လည္းေလ့လာ၊ အေတြ႕အႀကံဳ ရွိတဲ့ Electrical Engineer ဆီမွာ လည္း ဆည္းပူးပါ လို႔ တိုက္တြန္း လိုက္ပါတယ္။ မွီျငမ္းစရာ စာအုပ္ေတြ ကိုလည္း ေအာက္က References Section မွာ ထည့္သြင္း ေပးထားပါတယ္။
• အဓိက တင္ျပမွာ ကေတာ့ အေဆာက္အအံု အတြင္း သံုး Low Voltage (LV) Systems ေတြ အေၾကာင္း ျဖစ္ပါတယ္။
  1. Introduction to Electrical Power Distribution in Buildings
  2. Power Distribution Systems
  3. AC Fundamentals
  4. Power Grids, Preliminary Load Estimates, Basic Metering Scheme
  5. Major Components
     1. High Tension (Medium Voltage) Switchgear
     2. Transformers
     3. Standby Power Generators
     4. Main Switch Board
     5. Control Systems
     6. Fuse, Circuit Breakers, Protective Devices
     7. Earth fault protection
  6. Cable Sizing / Voltage Drop
  7. Basic Design
  8. Regulations
  
  

1. Introduction to Electrical Power Distribution in Buildings
   • အတန္သင့္ ႀကီးမားတဲ့ အေဆာက္အအံု တစ္ခု အတြက္ Power Distribution Systems ေတြ႕ရေလ့ ရွိတဲ့ arrangement ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
     
     
     1. Power Grids Substation
        • Utility Company အတြက္ Sub-station ပါ။ HT Switch Gear ျဖစ္ၿပီး အဓိက ပါဝင္မွာ က High tension အတြက္ သင့္ေတာ္တဲ့ Circuit Breaker နဲ႔ Control Components ေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ Equipment ေတြ ကို Utility Company က တပ္ဆင္ ေပးပါလိမ့္ မယ္။
        • Switchgear : An assembly of main and auxiliary switching apparatus for operating, regulating, protection or other control of an electrical installation.
        
        
     2. Consumer Substation
        • အေဆာက္အအံု ပိုင္ရွင္ ရဲ့ Substation မို႔ Consumer Sub-station လို႔ေခၚတာ ပါ။ HT Switch Gear ျဖစ္ၿပီး အဓိက ပါဝင္မွာ က High tension အတြက္ သင့္ေတာ္တဲ့ Circuit Breaker နဲ႔ Control Components ေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ Gas Insulated နဲ႔ Air Insulated Switchgear ေတြ က အသံုးမ်ားၿပီး အထဲမွာ ပါဝင္တဲ့ Circuit Breaker ကေတာ့ SF6 Insulated Circuit Breaker (or) Vacuum Circuit Breaker ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
        • A circuit breaker is a safety device enabling switching and protection of electrical distribution networks.
        
        
     3. Transformers
        • ဒီမွာ သံုးတဲ့ Transformer ရဲ့ တာဝန္က medium voltage ကေန အိမ္သံုး၊ စက္ရံုသံုး Equipment နဲ႔ Electrical Appliance ေတြ အတြက္ သင့္ေတာ္တဲ့ voltage ရေအာင္ step down လုပ္ေပးဘို႔ပါ။
        • Transformers : A device that is used to convert electricity energy from higher a.c voltage to desire consumer voltage (step down) or vice versa.
        
        
     4. Standby Emergency Power Generators
        • အေရးေပၚ အေျခအေန မွာ လိုအပ္မဲ့ Life Safety Systems ေတြ နဲ႔ မီးျပတ္ရင္ ဆံုးရႈံးမႈ အမ်ားႀကီးရွိႏိုင္တဲ့ စက္ပစၥည္း ေတြ အတြက္ လိုအပ္မဲ့ standby power ေပးဘို႔ အတြက္ တြက္ခ်က္ တပ္ဆင္ထားတဲ့ (အမ်ားအားျဖင့္) ဒီဇယ္ Standby Power Generator ကိုေခၚတာပါ။
        • Standby Emergency Power Generators : Electricity Generator set driven by prime mover and of sufficient capacity to supply circuits carrying emergency loads with suitable means for automatic starting of the prime mover on failure of normal service
        
        
     5. Main Switchboard (MSB)
        • Switchboard : An assembly of switchgear with or without instruments, but the term does not apply to groups of local switches in final circuits.
        
        
     6. Emergency Main Switchboard (EMSB)
        • Utility Network ကဝင္လာတဲ့ မီးျပတ္ေတာက္ ခဲ့ ရင္ Standby Back-up Electricity ကေန အလိုအေလ်ာက္ လွ်ပ္စစ္ပါဝါ ေျပာင္းေပးႏိုင္ဘို႔ တပ္ဆင္ထားတဲ့ Switchboard ပါ။ အေရးအႀကီး ဆံုး ကေတာ့ လူေတြ ရဲ့ အသက္ life safety ကို ေစာင့္ေရွာက္ဘို႔ တပ္ဆင္ထားတဲ့ Fire Protection, Smoke control systems, Emergency Lighting နဲ႔ Emergency evacuation support systems ေတြအတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ပါတယ္။
        • Emergency Power : To supply electrical power automatically in the event of failure of the normal supply to protect equipment essential of safety to life
        
        
     7. Building Power Distribution
        
   • Transformer အဝင္အထိ က ဗို႔အားျမင့္တာမို႔ High Tension (HT) Circuits ေတြ လို႔ေခၚၿပီး Transformer အထြက္ကို ေတာ့ ဗို႔အားနိမ့္ LV Circuits ေတြလို႔ေခၚပါတယ္။
   • Cable / Busducts ေတြ အတြက္ လမ္းေၾကာင္းရွာတာ၊ Major Equipments ေတြအတြက္ သင့္ေတာ္တဲ့ ေနရာ လ်ာထား သတ္မွတ္ တာ ေတြ ကို Project Design Phase မွာကတည္းက ေလ့လာ ညိွႏိႈင္း သတ္မွတ္ ထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
   
   
2. Electricity (Power) Supply Systems
   
   • LV Distribution Systems ေတြအေၾကာင္း ကို မဆက္ခင္ အေျခခံ တခ်ိဳ႕ကို ျပန္ၿပီး မိတ္ဆက္ေပးပါမယ္။ Electricity (Power) Supply Systems ေတြ ကုိျခံဳငံု ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေတြ႕ရမွာကေတာ့၊
     1. Power Generation Systems
     2. Power Transmission Systems
     3. Power Distribution Systems
     4. Low-Voltage Systems
   • Power Plants လို႔ေခၚတဲ့ Electrical Power Generators အမ်ိဳးမ်ိဳး ကေန လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ ကို ထုတ္လုပ္ ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီ Generators ေတြ ကို ေမာင္းႏွင္ဘို႔ အတြက္ prime mover ေတြကို ေရနံ၊ ဒီဇယ္သံုး အင္ဂ်င္ေတြ၊ ေက်ာက္မီးေသြး၊ အျခားေလာင္စာေတြ Biogasifier ေတြ နဲ႔ Nuclear ေတြ ကိုအသံုးျပဳတဲ့ Steam Turbines ေတြ၊ Gas Turbines ေတြ သာမက Green Sources ေတြျဖစ္တဲ့ Geothermal, Hydro, Tidal, Wind, Solar, etc. ေတြကေနလည္း ရရွိႏိုင္ပါတယ္။
   • ဘယ္ကေန ပဲ ထုတ္ထုတ္၊ ေစ်းႏႈန္းသက္သက္သာသာ နဲ႔ ျဖန္႔ေဝေပးႏိုင္ ဘုိ႔၊ လိုအပ္ခ်က္အတိုင္း အရည္အေသြး ျပည့္ဝတဲ့ ပါဝါ ရႏိုင္ဘို႔၊ နဲ႔ ေရရွည္ထုတ္ယူႏိုင္ဘို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လံုျခံဳစိတ္ခ် အႏၲရာယ္ ကင္းေဝးေစဘို႔ နဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္ အေပၚထိခုိက္ မႈ နည္းေစဘို႔ ေတြ ကလည္းထည့္သြင္းစဥ္းစားရမဲ့ အခ်က္ေတြပါ။
   • အၾကမ္း အားျဖင့္ ရင္းႏွီးျမႈပ္ႏွံမႈ ရဲ့ ၅၀% ကို လွ်ပ္စစ္ထုတ္ စက္ရံုေတြ အတြက္၊ ၃၀% ကို ပို႔ေဆာင္မႈ အတြက္၊ နဲ႔ ၂၀% ကိုျဖန္႔ျဖဴးဘို႔ အတြက္ အသံုးျပဳရပါတယ္။ ေလာင္စာဆီဘိုး၊ လည္ပတ္စရိတ္ နဲ႔ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္း စရိတ္က လည္း annual investment cost (တစ္ႏွစ္စာ ရင္းႏွီးျမႈပ္ႏွံမႈ ေငြ) ရဲ့ ၂၃၀% ေလာက္ ကို ရွိႏိုင္ပါတယ္။
   • Power Station တစ္ခုတည္ေဆာက္ဘို႔ အတြက္ ပ်မ္းမွ် Lead Time က ၅ ႏွစ္ေလာက္ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ Investment Cost (ရင္းႏွီးျမႈပ္ႏွံေငြ) နဲ႔ (Operating Cost) လည္ပတ္ေငြ ေတြကို Optimize (အက်ိဳးအရွိ ဆံုး အသံုးခ်) ႏိုင္ဘို႔ အတြက္ Expansion Planning ကို ၁၅ႏွစ္ေလာက္ ႀကိဳတင္ေလ့လာ ဆန္းစစ္မႈျပဳရပါတယ္။
   • ေအာက္မွာ US. DOE ရဲ့ Simple diagram of electricity grids in North America ကိုေဖာ္ျပထားပါတယ္။
   
   
   1. Electrical Power Generation Systems
      • Electric Energy ကို အျခား Energy Supply Systems ေတြ လို စီးပြားေရး အရ တြက္ေခ်ကိုက္ကိုက္ နဲ႔ အႀကီးအက်ယ္ သိုေလွာင္ထားႏိုင္ ဘို႔ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အခ်ိန္တိုင္း မွာ ထုတ္လုပ္တဲ့ ပါဝါ နဲ႔ သံုးစြဲ တဲ့ ပါဝါ မွ်ေနဘို႔ လိုပါတယ္။
      • ဒါေၾကာင့္ Power Plant စက္ရံုေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ေမာင္းႏွင္ ေနတဲ့ System Control Engineer ေတြက သံုးစြဲ ေနတဲ့ ပါဝါ နဲ႔ မွ်ေအာင္ ထုတ္လုပ္ႏိုင္ဘို႔ စီမံရပါတယ္။ Historical Trends ေနာက္ ၂၄ နာရီ အတြင္း လိုအပ္မဲ႔ ပါဝါ အနည္းအမ်ား ပံုစံ ကို ခန္႔မွန္း ႏိုင္ဘို႔ နဲ႔ မွန္းခ်က္ အတိုင္း ထုတ္လုပ္ေပးႏိုင္ဘို႔ လည္း လိုအပ္ပါတယ္။ ရွိေနတဲ့ Generators ေတြနဲ႔ efficiency ေတြေပၚမူတည္ၿပီး အသင့္ေတာ္ဆံုး၊ အက်ိဳးအျဖစ္ဆံုး၊ ရႏိုင္ေအာင္ Generators ဘယ္ႏွစ္ခု ဘယ္လို အစီအစဥ္ နဲ႔ လည္ပတ္ ထုတ္လုပ္ မွာလည္း အစီအစဥ္ ခ်ရပါတယ္။ ခုေနာက္ပိုင္း ကြန္ျပဴတာ ေတြေပၚလာေတာ့ ဒီလိုလုပ္ရတာ ပိုၿပီး လြယ္ကူလာပါတယ္။ System Control Engineers ေတြရဲ့ အဓိက တာဝန္ေတြ ကေတာ့၊
      • Minimize generation cost (ထုတ္လုပ္မႈ စရိတ္ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ဘို႔)
      • Ensure continuity of supply (အဆက္မျပတ္ ပို႔လႊတ္ႏိုင္တာ ေသခ်ာေစဘို႔၊)
      • ပံုမွန္ အေျခအေန နဲ႔ ပံုမွန္ မဟုတ္တဲ့ abnormal conditions အေျခအေန အခ်ိဳ႕တြက္ Generating Units ရဲ့ operating constraints အားလံုးနဲ႔ Transmission Network ရဲ့ Limits ေတြ အတြင္းမွာ ပဲရွိေနဘို႔ လည္းလိုအပ္ပါတယ္။
      
      
   2. Power Transmission Systems
      • Transmission Systems ေတြဆိုတာ က တစ္ေနရာ က တစ္ေနရာ ကိုပို႔လႊတ္ေပးတဲ့ စနစ္ေတြ ကိုေခၚတာပါ။
      • အသံုးျပဳမယ့္ အနားမွာ Power Plant ရွိေနရင္ ေတာ့ Transmission Systems ေတြ မလိုအပ္ေတာ့တာမို႔ အေကာင္းဆံုးေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ဒီလိုျဖစ္ႏိုင္ဘို႔ ဆိုတာက လက္ေတြ႕မွာေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ဘို႔ မလြယ္ပါဘူး။ ဥပမာ ၿမိဳ႕လယ္ေခါင္ မွာ Power Plant ေဆာက္ဘို႔ဆိုတာ က အမ်ားအားျဖင့္ မသင့္ေတာ္ပါဘူး။ အလားတူပဲ သံုးစြဲႏိုင္တဲ့ ဗို႔အားအတိုင္း အႀကီးအက်ယ္ ထုတ္လုပ္ဘို႔ ဆိုတာလည္း နည္းပညာအရ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။
      • ဥပမာ 400V နဲ႕ထုတ္လုပ္ျဖန္႔ျဖဴးရင္ 3 to 4 MW ေလာက္အထိပဲ လက္ရွိနည္းပညာ အရသင့္ေတာ္ပါတယ္။ အလားတူပဲ 22kV နဲ႔ဆို 200 MW, 66kV ဆို 780MW, ေက်ာ္ရင္ 230kV သံုး၊ 5,000 MW ေက်ာ္လာရင္ 400kV စ သည္ျဖင့္ေပါ့။
      • ပို႔လႊတ္ရမဲ့ စြမ္းအင္ (MW) မ်ားလာတာ နဲ႔ အမွ် ဗို႔အားျမွင့္မေပးရင္ Short-circuit current က Breakers ေတြ ရဲ့ Breaking Capacity ကို ေက်ာ္လြန္လာႏိုင္တာ မို႔ ဗို႔အားကို ျမွင့္ေပးရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
      • မဟာဓာတ္အားလိုင္း ေတြကို ေျမေပၚ၊ ေျမေအာက္ ပို႔လႊတ္ရေလ့ ရွိေပမဲ့ ေျမေပၚကပိုလႊတ္ရတာ က ကုန္က်စရိတ္ သက္သာတာရယ္၊ သာမန္ လုပ္သားကၽြမ္းက်င္မႈ နဲ႔တင္ လုပ္ႏိုင္တာ ရယ္၊ ထိန္းသိမ္းျပဳျပင္ လို႔ လြယ္ကူတာရယ္ ေတြ ေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ Over Head Line လို႔ေခၚတဲ့ ေကာင္းကင္ ဓာတ္လိုင္း ေတြကို အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ စကာၤပူ မွာေတာ့ အဓိက ေျမေအာက္ ကေန ပို႔လႊတ္တာ ကို သံုးပါတယ္။
      
      
   3. Distribution Systems
      
      • Distribution Systems ေတြရဲ့ အဓိက အလုပ္ ကေတာ့ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ကို လက္ကားယူ၊ (သိုေလွာင္ ထားလို႔ ေတာ့ မရပဲ) ခ်က္ခ်င္း လက္လီျဖန္႔ ရတဲ့ သေဘာမ်ိဳး ပါ။ Large, bulk power sources ကေန လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ကို လက္ခံရယူ၊ တစ္ၿပိဳင္တည္းမွာပဲ လိုအပ္တဲ့ ဗို႔အားအမ်ိဳးမ်ိဳး နဲ႕ လက္ခံႏိုင္ေလာက္တဲ့ reliability (ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈ) နဲ႔အတူ သံုးစြဲသူေတြ ဆီ အေရာက္ျဖန္႔ေဝ ေပးရပါတယ္။ အသံုးျပဳေလ့ ရွိတဲ့ ဗို႔အားေတြ ကေတာ့ 3.3kV, 6.6kV, 11kV, 22kV & 33kV ေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ အထက္မွာ ျပခဲ့တဲ့ ပံုအရ North America လို ပါဝါသံုးအား အရမ္းႀကီးတဲ့ ေနရာမွာေတာ့ 765kV အထိ သံုးတာ ကို ေတြ႕ရပါတယ္။
      • အဓိက စဥ္းစားရမဲ့ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ကေတာ့
        • Different source to increase reliability
        • Minimum voltage variation
        • Minimum supply interruption
        • Minimum Overall cost consistent with the power quality
        • Flexible to allow expansion in small increments
      
      
   4. Low-Voltage Systems
      
      • LV Systems ဆိုတာကေတာ့ Distribution Voltage က 1000 V ထက္ နည္းတဲ့ ဗို႔အား ကို ဆိုလိုတာျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ 240, 380, 400, 415, 440, 480, 550 နဲ႔ 600 V ေတြပါ။
      • ႏိုင္ငံအလိုက္ သံုးစြဲတဲ့ အိမ္သံုး ဗို႔ နဲ႔ Frequency ေတြ ကို ေလ့လာႏိုင္ဘို႔ အတြက္ ေကာက္ႏုတ္ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

        Region	Type(s) of plug / socket	Voltage	Frequency
        Australia	I	230 V	50 Hz
        Brunei	G	240 V	50 Hz
        China (mainland only)	A, C, I	220 V	50 Hz
        Canada	A, B	120 V	60 Hz
        France	C, E	230 V	50 Hz
        Germany	C, F	230 V	50 Hz
        India	C, D, M	230 V	50 Hz
        Indonesia	C, F, G	127 V / 230 V	50 Hz
        Japan	A, B	100 V	50 Hz & 60 Hz
        Korea, South	A, B, C, F	220 V	60 Hz
        Malaysia	G, M	240 V	50 Hz
        Mozambique	C, F, M	220 V	50 Hz
        Myanmar/Burma	C, D, F, G	230 V	50 Hz
        New Zealand	I	230 V	50 Hz
        Singapore	G, M	230 V	50 Hz
        Thailand	A, B, C	220 V	50 Hz
        United Arab Emirates	C, D, G	220 V	50 Hz
        United Kingdom	G	230 V	50 Hz
        United States of America	A, B	120 V	60 Hz

        
        
      • ႏိုင္ငံတကာ မွာ သံုးစြဲတဲ့ Voltage/ frequency အခ်က္အလက္ ေတြ နဲ႔ သံုးစြဲေလ့ ရွိတဲ့ plug / socket အမ်ိဳးအစား ေတြကို ကို Mains power systems မွာ မွီျငမ္းလို႔ရပါတယ္။
      • AC power plugs နဲ႔ sockets ေတြရဲ့ အေၾကာင္းကို လည္း AC power plugs and sockets မွာေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။
        
      • အသံုးမ်ားတဲ့ Frequency ေတြကေတာ့ 50Hz / 60 Hz ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ Frequency ကေန အဓိကသက္ေရာက္ တာကေတာ့ AC Motor ေတြရဲ့ လည္ပတ္မႈႏႈန္း rpm ပါ။ AC motor ေတြရဲ့ rpm က Frequency နဲ႔ စီမံထားတဲ့ Stator ရဲ့ သံလိုက္ဝင္ရိုး Pole အေရအတြက္ နဲ႔ သက္ဆိုင္တာ မို႔ပါ။ AC motor ေတြရဲ့ ideal rpm ကိုျပေလ့ ရွိတဲ့ formula ကို ၾကည့္ရင္။
        rpm = (120 x F) / P
        F: Frequency (Hz), P: no. of Poles
      • Rpm ကြာျခားလာတာနဲ႕ အမွ် ဒီ motor က ေန ေမာင္းေပးရတဲ့ fan, pumps, compressors, etc. ေတြ ရဲ့ Mechanical Power ကလည္း n³ (Tube) တက္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အလားတူပဲ 60Hz နဲ႔ ေရြးထားတဲ့ စက္ပစၥည္းေတြ ကို 50Hz နဲ႔သံုးရင္ Capacity စြမ္းအား အျပည့္ရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ HVAC equipments ေတြ နဲ႔ Pumps ေရြးခ်ယ္ ဘုိ႔ Engineering Data ေတြကို ဖတ္ တဲ့ အခါ 50Hz လား 60Hz လား ေသခ်ာစစ္ေဆးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
      • စကာၤပူ ႏိုင္ငံ မွာ LV Systems ဆိုတာ က Three-phase, four-wire system ျဖစ္ၿပီး between line-to-line 400V ရွိၿပီး between line-to-neutral ကေတာ့ 230V ပါ။ ဒါက distribution voltage တင္မဟုတ္ပဲ အသံုးအေဆာင္ appliance အမ်ားစုရဲ့ လိုအပ္တဲ့ utilization voltage လည္းျဖစ္ပါတယ္။
      
      
   
   
   
3. AC Fundamentals
   
   1. Sin Wave and Root Mean Square Value
      • AC ဗို႔အား က Frequency တစ္ခုနဲ႔ အေပါင္းအႏုတ္ ေျပာင္းလဲေနပါတယ္။ Sinusoidal Voltage အေနနဲ႔ပါ။ Voltage ေျပာင္းတာ နဲ႔ အညီ Current ကလည္းေျပာင္းပါတယ္။
      • AC power ေတြ ကို တြက္တဲ့ အခါ maximum အစား ပ်မ္းမွ် voltage နဲ႔ current ကိုအေျခခံ ဘို႔လိုပါတယ္။ Root mean square value (rms) လို႔လည္း ေခၚပါတယ္။ Sine wave တစ္ခုရဲ့ rms value က max value ရဲ့ 1/√2 (~ 0.707) ေလာက္ရွိပါတယ္။
        V_rms = V_max / √2
        I_rms = I_max / √2
      • တြက္ခ်က္တဲ့ အခါမွာေရာ rms value ကိုပဲသံုးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ rms မပါေပမဲ့ rms value ကိုသံုးမွန္းေတာ့ သိရပါမယ္။
      
      
   2. Complex Power
      
      • ေနာက္တစ္ခု သိရမွာ က AC power ေတြက Complex Power ျဖစ္ေနတာကိုပါ။ သူ႕မွာ Real Power & Reactive Power ဆိုၿပီး အပိုင္းႏွစ္ခု ပါပါတယ္။ Voltage နဲ႔ Current Wave ေတြက တစ္ထပ္တည္း မက်ပဲ အခ်ိန္တစ္ခု ကြာေနတာ (Leading or Laging) ျဖစ္ေနတာပါ။
      • ဒါေၾကာင့္ Power Factor (p.f) လို႔ေခၚတဲ့ real power ရဲ့အခ်ိဳးအဆ ကိုေဖာ္ျပတဲ့ Term တစ္ခု ကိုသတ္မွတ္ ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
        Power Factor = Real Power / Complex Power = cos φ
      • Power factor က ဘယ္ေတာ့မွ တစ္ (1) ထက္မေက်ာ္ႏိုင္ပါဘူး။ တစ္ရရင္ အေကာင္းဆံုး လို႔ သတ္မွတ္ ပါတယ္။
        
        1. Real Power, P (watts):
           P = V × I × cos φ
        2. Reactive Power, Q (vars):
           Q = V × I × sin φ
        3. Complex Power, S (watts):
           S = V × I = P + jQ
      • ဒီလိုျဖစ္ရျခင္း အေၾကာင္းရင္း ကေတာ့ Circuit ရဲ့ Properties ေတြ ထဲမွာ Resistance သာမက Reactance ကို ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ Capacitance ေရာ inductance ေတြပါပါဝင္ ေနတာေၾကာင့္ပါ။
      • Inductance ဆိုတာက လွ်ပ္စစ္သံလိုက္ညိႈ႕ကိြဳင္ ေတြ ပါဝင္တဲ့ မီးေခ်ာင္း ballast လို motor, transformer ေတြလို စက္ပစၥည္းေတြ က ေနျဖစ္ေပၚတဲ့ ဂုဏ္သတၱိပါ။ အေဆာက္အအံု တိုင္းလိုလို မွာ ဒီစက္ပစၥည္းေတြ ကို အသံုးျပဳေလ့ ရွိၾကတာမို႔အမ်ားအားျဖင့္ Load မွာက ဒီလို Inductance ပါဝင္ေလ့ ရွိၿပီး သူ႕ေၾကာင့္ က်သြားတဲ့ Power Factor ကို 1 နဲ႔ အနီးဆံုး ရေအာင္ ျပန္ျမွင့္ ေပးဘို႔ အတြက္ Capacitor Bank ေတြ ထည့္သြင္းေပးၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို Power Factor Correction လုပ္ဘို႔ အတြက္ Shunt Reactor Bank နဲ႔ Capacitor Bank ေတြပါဝင္တတ္သလုိ အျခားနည္းေတြ လည္းရွိပါတယ္။ ပိုမို ရႈတ္ေထြးတဲ့ Non-Linear Distortion (or) Harmonic ကို ျဖစ္ေစတဲ့ Rectifier (AC to DC converters) ေတြ ျဖစ္တဲ့ fluorescent lamp, electric welding machine, or arc furnace ေတြ ပါလာတဲ့ အခါ ပိုၿပီး ထိန္းရ ခက္ပါတယ္။ Inverter နဲ႔ VSD (Variable Speed Drive) ေတြ လည္း ဒီအမ်ိဳးအစား ထဲ မွာ ပါဝင္ပါတယ္။ အေသးစိတ္ သိခ်င္ရင္ေတာ့ Power Factor correction units ေတြအေၾကာင္း ကို ရွာေဖြ ေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။
      • ဒီလို Reactance ေတြ ပါဝင္ ေနတတ္ တာမို႔ AC တြက္ခ်က္မႈ ေတြ ကို Faradays Law (I = V/R) နဲ႔တြက္ခ်က္ လို႔မရပဲ Resistace: R ေနရာ မွာ Impedance: Z ကိုအသံုးျပဳရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ Impedance ဆိုတာကေတာ့ the ratio of phasor voltage to phasor current ပါ။
        Z = V /I
        • Resistor: Z_R = R
          
        • Capacitor: Z_C= 1 / ( jωC ) = jX_C
          
        • Inductor: Z_L = jω L = jX_L
          
          Where;
          C = capacitance (farads)
          L = inductance (henrys)
          ဒီမွာပါတဲ့ j ဆိုတာ ကေတာ့ Complex index ျဖစ္တဲ့ √-1 ပါ။
        
        
      • Power factor က inductive circuit မွာဆိုရင္ Lagging (current lags the voltage) ျဖစ္ၿပီး capacitative circuits ဆိုရင္ေတာ့ Leading (current leads the voltage) ျဖစ္ပါတယ္။
        
      
      
   3. Design Calculation Formulae
      
      1. Power, P (kW):
         
         • Single Phase Load:
           P = V × I × p.f
           
           
         • Three Phase Load:
           P = √3 × V × I × p.f
         
         
      2. Design Current, I (A):
         
         • Single Phase Load:
           I = kW x 1000 / (V × p.f )
           
           
         • Three Phase Load:
           I = kW x 1000 / (√3 × V × p.f )
           
           
         • Three Phase Motor :
           I = kW x 1000 / (√3 × V × p.f × Eff )
           
           
         • Discharge Lighting :
           I = Wattage of Lamp x 1.8 / V
           
           
         • Motor Starting Current:
           Manufacturer’s Data မရႏိုင္တဲ့ အေျခအေန မွာ ခန္႔မွန္းဘို႔ အတြက္
           • DOL Starter:
             I_starting = 7 × I_{full load} for 10s
             
             
           • Other Starter:
             I_starting = 4 × I_{full load} for 15 s
           
           
         
         
      3. Voltage Drop (V)
         • V_drop = [ (r cos φ + x sin φ ) / 1000 ] × I × Length
         
         
         
   
   
4. Power Grids, Preliminary Load Estimates, Basic Metering Scheme
   
   1. Power Grids
      • အေဆာက္အအံု ေတြ ေဆာက္လုပ္တဲ့ အခါ အေရးႀကီး တဲ့ အခ်က္ ကေတာ့ လိုအပ္တဲ့ လိုအပ္တဲ့ Power နဲ႕ Power Quality ကို အဆက္မျပတ္ ရရွိႏိုင္ဘို႔ ပါ။ ဒီလို ႏိုင္ေအာင္ အေဆာက္အအံု မေဆာက္ခင္ ထဲ က စၿပီး ေလ့လာျပင္ဆင္မႈ ေတြ လုပ္ရပါတယ္။
      • ပါဝါျဖန္႔ေဝတဲ့ Power Grid / Utility Company နဲ႔ဆက္သြယ္၊ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ကိုတင္ျပ၊ ရွိေနတဲ့ Power Grid Infrastructure ေတြနဲ႔ ပါဝါ ဆက္သြယ္ ရ႐ွိႏိုင္မႈ ေတြ ကို ေလ့လာ ၿပီး ေဆြးေႏြးမႈ၊ ညွိႏိႈင္းမႈ ေတြ လုပ္ရသလို ေဆာက္ေနဆဲ အခ်ိန္မွာ လည္း လိုအပ္သလို တင္ျပ ညိွႏိႈင္းမႈ ေတြ လုပ္ေဆာင္ရပါတယ္။ ဒီလို အဆင့္ဆင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ မႈ ရွိမွ သာ အေဆာက္အအံု ေဆာက္ၿပီးတဲ့ အခ်ိန္မွာ အခ်ိန္မီ လွ်ပ္စစ္ ပါဝါ ရရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
      • တိုးတက္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ အေဆာက္အအံု တစ္ခု က ေဆာက္လုပ္ၿပီးစီး သြားေပမဲ့ လွ်ပ္စစ္ ပါဝါ မရေသးမခ်င္း အသံုးမဝင္လွ ပါဘူး။ ေရာင္းလို႔မရ၊ ေနလို႔မရ၊ ငွားလို႔ မရ နဲ႔ေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ အခ်ိန္မီ ပါဝါ ရဘို႔ က အင္မတန္ အေရးႀကီး ပါတယ္။
      • လွ်ပ္စစ္ ပါဝါ ေလွ်ာက္ထားရတဲ့ Electricity Supply Application Process ေတြကို စနစ္တက် ျဖစ္ေစဘို႔ အတြက္ Power Grid / Utility Company ေတြ က Electricity Supply Application Handbook ေတြ ရိုက္ႏွိပ္ ထုတ္ေဝ ထားေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီစာမွာ ေတာ့ ေလ့လာစရာ နမူနာ အျဖစ္ Internet ကေန အလြယ္တကူ Download လုပ္ယူ ႏိုင္တဲ့ မေလးရွား ႏိုင္ငံ TNB ရဲ့ "Electricity Supply Application Handbook", TNB Malaysia ကို ညြန္းလိုပါတယ္။ ဒီစာအုပ္ ထဲ မွာ သံုးစြဲသူ ဘက္ကေရာ၊ ပါဝါျဖန္႔ေဝသူ ဘက္ကေရာ ရွိတဲ့ တာဝန္ ေတြ ကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ သံုးစြဲသူဘက္ က စနစ္က်ဘို႔ လိုအပ္သလို ျဖန္႔ေဝသူ ဘက္ ကလည္း မီးမွန္ဘို႔ တာဝန္ယူရပါတယ္။ ထိန္းသိမ္းလို႔ မရတဲ့ အေျခအေန (ဥပမာ။ ။ မုန္တိုင္း အႀကီးအက်ယ္ တိုက္တာ မ်ိဳး၊ ေျမၿပိဳတာ မ်ိဳး၊ ) ကလြဲရင္ အျခားအေျခအေန ေတြ မွာ ခနခန မျပတ္ေတာက္ ဘို႔ နဲ႔ ျပတ္ေတာက္ ခဲ့ရင္ ဘယ္ႏွနာရီ အတြင္း ျပန္ရေအာင္ လုပ္ေပးမယ္ ဆိုတဲ့ အာမခံခ်က္ ေတြ ေပးရပါတယ္။မီးကို ျဖတ္ခ်င္သလိုျဖတ္ ေပးခ်င္သလို ေပး ၊ မီးအား တက္တက္က်က်၊ ဘယ္သူဘာျဖစ္ျဖစ္ ဆိုၿပီး ထင္ရာစိုင္းခြင့္ မရွိတာ ကို ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။
        
      • ပထမ အေဆာက္အအံု မွာ သံုးမဲ့ Load/ Maximum Demand နဲ႔ Load Characteristics ေတြ ကို ခန္႔မွန္း ရပါတယ္။ ၿပီးမွ Power Grid Company ကိုတင္ျပရင္း အနီးစပ္ဆံုး ပါဝါလိုင္း က ဘယ္မွာလဲ။ Voltage က HT (High Tension) / Medium Voltage လား LT (Low Tension) လား၊ ဘယ္ႏွ ဗို႔အားေတြ ရႏိုင္လဲ ဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္ ေတြ ကိုလည္း ေတာင္းယူရပါတယ္။
      • ေပးမွာက ဗို႔အား အျမင့္ ဆိုရင္ ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့ ဗို႔အား ရဘို႔အတြက္ Transformers လိုပါတယ္။ ေနာက္ Power Company's အတြက္ Switch Gear ထားဘို႔ အခန္းေနရာ ေဆာက္ေပးရတတ္ပါတယ္။ ဒီ အခန္း ရဲ့ အရြယ္အစား လိုအပ္ခ်က္ နဲ႔ ထားရမဲ့ ေနရာ ေတြ ကို လည္း သူတို႔ Handbook မွာထည့္သြင္း ေဖာ္ျပေလ့ ရွိၿပီး လိုက္နာဘို႔ လည္း လိုအပ္ပါတယ္။
      • ကိုယ္သံုးခ်င္တဲ့ ဗို႔အား (ဥပမာ အိမ္သံုးဗို႔အား) တန္းရႏိုင္ရင္ Transformers မလိုသလို HT Switchgear လည္း မလိုအပ္ ပါဘူး။ ေနရာလည္းသက္သာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ Tariff ယူနစ္တစ္ခု (per VA) အတြက္ ကုန္က်ေငြေတာ့ ပိုႏိုင္ပါတယ္။
      • Power Company's ရဲ႕ေပးႏိုင္တဲ့ ဗို႔အားက က ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့ Load/ Maximum Demand ေပၚမွာ လည္း မူတည္ တာမို႔ ကိုယ္လိုခ်င္ သလို ေပးမွာ ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူ။ Negotiation ေတာ့ အနည္း နဲ႔ အမ်ား လုပ္ၾကည့္ ႏိုင္ပါတယ္။
      • လိုအပ္တဲ့ အေဆာက္အအံု ရဲ့ Maximum demand (Load) ေပၚမူတည္ၿပီး ေပးႏိုင္တဲ့ Supply Voltage ေတြ ကို လည္း သတ္မွတ္ ေဖာ္ျပ ထားေလ့ရွိပါတယ္။
        • Malaysia
          • Low Voltage
            1. 240V, 50Hz, Single-phase, two-wire, up to 12 kVA
            2. 415V, 50Hz, Three-phase, four-wire,up to 45 kVA
            3. 415V, 50Hz, Three-phase, four-wire, C.T. metered, up to 1,000 kVA
          • Medium Voltage & High Voltage
            1. 11 kV, 50Hz, Three-phase, three-wire, 1,000 kVA maximum demand and above
            2. 22 kV or 33kV Three-phase, three-wire, 5,000 kVA maximum demand and above
            3. 66kV, 132kV and 275kV, Three-phase, three-wire, exceptionally large load of above 25 MVA
        • Singapore
          1. 230V, 50Hz, Single-phase, two-wire, up to 23 kVA
          2. 400V, 50Hz, Three-phase, four-wire, up to 2,000 kVA
          3. 22 kV, 50Hz, Three-phase, three-wire, up to 30,000 kVA
          4. 66 kV, 50Hz, Three-phase, three-wire, greater than 30,000 kVA
        
        
      • ေနာက္ ပိုစိတ္ခ်ခ်င္ Alternative Source ေနာက္တစ္ခု ရႏိုင္၊ မရႏိုင္ လည္း ညိွႏိႈင္း ႏိုင္ပါတယ္ (ေငြေတာ့ပိုကုန္မယ္)။
      • ေနာက္ Metering Scheme လို႔ေခၚတဲ့ မီတာေတြ ကို ဘယ္လို အစီအစဥ္ နဲ႔ တပ္ဆင္ မွာလည္း ဆိုတာ ကို လည္း သတ္မွတ္ညိွႏိႈင္း ရပါတယ္။
        
      
      
      
   2. Preliminary Load Estimates
      
      • Project ရဲ့ လိုအပ္ခ်က္ ကို လိုက္လို႔ သံုးစြဲမဲ့ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား Load ကို အၾကမ္းဖ်င္း လ်ာထားရပါတယ္။ Experienced Electrical Engineer ေတြ အတြက္ ကေတာ့ ဒါက ထမင္းစားေရေသာက္ အလုပ္ပါ။ ခပ္ဆင္ဆင္ တူတဲ့ အျခား Project ေတြ ကေနလည္း မွီျငမ္း ႏိုင္ပါတယ္။ Utilities Company ေတြ မွာလည္း ဒီလို သံုးအား Statistics ေတြရွိပါတယ္။ TNB ကေတာ့ မေလးရွား ႏိုင္ငံ က သံုးစြဲသူ အမ်ိဴးအစား အခ်ိဳ႕ရဲ့ အသံုး Statistics ကို ဒီလို ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
        
      • Table 3-1: Range of maximum demand (M.D) for domestic consumer sub-classes or premises

        No:	Type Of Premises	Minimum (kW)	Average (kW)	Maximum (kW)
        1	Low cost flats, single storey terrace	1.5	2	3
        2	Double storey terrace or apartment	3	4	5
        3	Single storey, semidetached	3	5	7
        4	Single storey bungalow & three-room condominium	5	7	10
        5	Double storey bungalow & luxury condominium	8	12	15

        
        
        
      • Table 3-2: Range of maximum demand (M.D) for types of shop-houses

        No:	Type Of Premises	Minimum (kW)	Average (kW)	Maximum (kW)
        1	Single storey shop house	5	10	15
        2	Double storey shop house	15	20	25
        3	Three storey shop house	20	30	35
        4	Four storey shop house	25	35	45
        5	Five storey shop house	30	40	55

        
        
      • ဒီအခ်က္အလက္ေတြ ကို မ်က္စိမွိတ္ သံုးရမွာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ မသံုးခင္ ကိုယ့္ Project ရဲ့ Nature နဲ႔ အေဆာက္အအံု ရဲ့ အမွန္တကယ္ လိုအပ္ခ်က္ နဲ႔ ကိုက္ညီမႈ ရွိမရွိ ဆန္းစစ္ရပါတယ္။
      • Project ရဲ့ လိုအပ္ခ်က္ ကို လိုက္လို႔ သံုးစြဲမဲ့ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား Load ကို အၾကမ္းဖ်င္း လ်ာထားရပါတယ္။
      • ဒီလို ခန္႔မွန္းတဲ့ အခါ သံုးစြဲတဲ့ အသံုးကို လိုက္ၿပီး ထပ္ဆင့္ ခြဲျခားမႈေတြ လည္း လုပ္ရပါတယ္။
        • Power သံုးဘို႔ ဆိုရင္
          • Home / Office Appliances
          • Process Equipments (Client ဆီကေန ေတာင္းယူရပါမယ္။)
          • Building Services Equipments (such as pumps, fans, chillers, elevators/escalator machines, and extra low voltage systems)
          • Essential Services ( အေရးေပၚ မဟုတ္ေသာ္လည္း အေျခခံ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ခ်က္ မ်ား)
          • Emergency Services ( Fire Services, Emergency Lighting etc. (အေရးေပၚ အေျခအေန လိုအပ္ခ်က္ မ်ား)
        • Lighting (မီးထြန္းဘို႔) ဆိုရင္လည္း
          • General Lighting
          • Special / Task Lightings
          • Emergency Lighting
          • Outdoor / Street Lighting
          အစရွိသျဖင့္ ထပ္မံခြဲျခားရပါတယ္။
      • ဒါမွ Circuit Arrangement လုပ္တဲ့ အခါ နဲ႔ Emergency Load ေတြ ကိုလည္း စနစ္တက် တြက္ခ်က္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
        
      
      
   3. Basic Metering Scheme
      
      • ပံုမွန္အားျဖင့္ လိုအပ္တဲ့ Meter အားလံုး ကို Power Grid က သူ႕စရိတ္ နဲ႔ သူ တာဝန္ယူ ၿပီး တတ္ဆင္ေပး ရေလ့ရွိ ပါတယ္။ လိုအပ္တဲ့ Maintenance ကိုလည္း Power Grid ကပဲတာဝန္ ယူရပါတယ္။ မီတာထားဘို႔ ေနရာ၊ Board, compartments, kiosks, အစရွိတာ ေတြ ကိုေတာ့ သံုးစြဲသူ က တာဝန္ယူ ရေလ့ရွိ ပါတယ္။
      • မီတာ Faulty ျဖစ္ခဲ့ရင္ Grid ကပဲ ျပဳျပင္ ေပးရေလ့ ရွိတယ္။ ထိခိုက္ ပ်က္စီးခဲ့ ရင္ေတာ့ သံုးစြဲသူ ကသူ႕ ပေရာဂ မပါေၾကာင္း သက္ေသ မျပႏိုင္ရင္ ကုန္က်စရိတ္ ကုိ က်ခံရပါလိမ့္မယ္။
      • Master and Sub-Metering Scheme
        • Multi-tenanted premises လို႔ေခၚတဲ့ သံုးစြဲတဲ့ သူ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိေနတဲ့ အေဆာက္အအံု ေတြ မွာ Master and Sub-Metering Scheme လို႔ေခၚတဲ့ မီတာမႀကီး နဲ႔ ထပ္ဆင့္ မီတာငယ္ ေတြ ပါတဲ့ အတြဲ ကို သံုးႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုသံုးတဲ့ အခါ tenant တစ္ခုစီ ကို သင့္ေတာ္တဲ့ appropriate tariff နဲ႔ မီတာခ ေတာင္းခံ ႏိုင္ပါတယ္။ Master Meter ရဲ့ ယူနစ္ထဲ က Tenants ေတြ သံုးတဲ့ ယူနစ္ ကို ႏုတ္လိုက္ ၿပီး က်န္တာက Owner/Developer/Landlord ရဲ့ အသံုးမို႔ အဲဒီ မီတာခ ကို ေတာ့ Owner /Developer /Landlord ကို ေတာင္းခံ ပါလိမ့္မယ္။
        • တစ္ခါတစ္ရံ Owner/Developer/Landlord က High Tension ယူ၊ ၿပီး Low tension ခ်ၿပီး ျဖန္႔ေဝတဲ့ အခါ သူ႕အတြက္ အခြင့္အေရး အခ်ိဳ႕ကို လည္း Grid ကေပးတတ္ပါေသးတယ္။
      • Tariffs
        • Electricity Supply Application ေတြကို စဥ္းစားတဲ့ အခါ ဂရုစိုက္ ရမဲ့ အခ်က္တစ္ခု ကေတာ့ Tariffs လို႔ေခၚတဲ့ မီတာခႏႈန္းထား ေတြပါ။ သံုးစြဲတဲ့ Tenants ရဲ့ အမ်ိဳးအစား (သို႔) အသံုးျပဳပံု Application ၊ သံုးစြဲတဲ့ အခ်ိန္ (ေန႔၊ည နာရီသတ္မွတ္ခ်က္)၊ Voltage နဲ႔ သံုးစြဲတဲ့ Power နဲ႔ Low Voltage , High Tension စသည္ျဖင့္ အေနအထား ကို လိုက္ၿပီး သတ္မွတ္ခ်က္ ေတြ ရွိႏိုင္ပါတယ္။
          
        • တိုးတက္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံ အမ်ားစု မွာ စီးပြားေရးအတြက္ ေန႔ပိုင္းသံုးစြဲ တဲ့ Power ကမ်ား ေလ့ရွိတာ မို႔ ပိုၿပီးေတာ့ ေစ်းႀကီး ေလ့ရွိပါတယ္။ ညပိုင္းက ပိုသက္သာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Air-conditioning systems ေတြ အတြက္ Thermal Storage System လို႔ေခၚတဲ့ ညပိုင္းပါလည္ၿပီး သိုေလွာင္ထားတဲ့ Chilled water system ေတြ သံုးတဲ့ အခါ ေစ်းပိုခ်ိဳ ေစႏိုင္ပါတယ္။
          
        • မေလးရွား ႏိုင္ငံ ရဲ့ မီတာခ ႏႈန္းထား သတ္မွတ္ပံု ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ March 2009 အရ ပါ။

          A	Tariff A- Domestic Tariff
          	First 200 kWh (1 - 200 kWh) per month	21.8	sen/kWh
          	Next 800 kWh (201 - 1,000 kWh) per month	28.9	sen/kWh
          	Over 1,000 kWh (1,001 kWh onwards) per month	31.2	sen/kWh
          	The minimum monthly charge is RM3.00
          B	Tariff B - Low Voltage Commercial Tariff
          	For all kWh	32.3	sen/kWh
          	The minimum monthly charge is RM7.20
          C1	Tariff C1- Medium Voltage General Commercial Tariff
          	For each kilowatt of maximum demand per month	19.5	RM/kW
          	For all kWh	23.4	sen/kWh
          	The minimum monthly charge is RM600.00
          C2	Tariff C2 - Medium Voltage Peak/Off-Peak Commercial Tariff
          	For each kilowatt of maximum demand per month during the peak period	29	RM/kW
          	For all kWh during the peak period	23.4	sen/kWh
          	For all kWh during the off-peak period	14.4	sen/kWh
          	The minimum monthly charge is RM600.00
          D	Tariff D - Low Voltage Industrial Tariff
          	For all kWh	29	sen/kWh
          	The minimum monthly charge is RM7.20
          Ds	Tariff Ds – Special Industrial Tariff
          	(for consumers who qualify only)
          	For all kWh	27.2	sen/kWh
          	The minimum monthly charge is RM7.20
          E1	Tariff E1 - Medium Voltage General Industrial Tariff
          	For each kilowatt of maximum demand per month	19.5	RM/kW
          	For all kWh	22.2	sen/kWh
          	The minimum monthly charge is RM600.00
          E1s	Tariff E1s – Special Industrial Tariff
          	(for consumers who qualify only)
          	For each kilowatt of maximum demand per month	15.1	RM/kW
          	For all kWh	21.5	sen/kWh
          	The minimum monthly charge is RM600.00
          E2	Tariff E2- Medium Voltage Peak/Off-Peak Industrial Tariff
          	For each kilowatt of maximum demand per month during the peak period	24.4	RM/kW
          	For all kWh during the peak period	23.4	sen/kWh
          	For all kWh during the off-peak period	14.4	sen/kWh
          	The minimum monthly charge is RM600.00
          E2s	Tariff E2s – Special Industrial Tariff
          	(for consumers who qualify only)
          	For each kilowatt of maximum demand per month during the peak period	21	RM/kW
          	For all kWh during the peak period	21.5	sen/kWh
          	For all kWh during the off-peak period	12.3	sen/kWh
          	The minimum monthly charge is RM600.00
          E3	Tariff E3- High Voltage Peak/Off-Peak Industrial Tariff
          	For each kilowatt of maximum demand per month during the peak period	23.4	RM/kW
          	For all kWh during the peak period	22.2	sen/kWh
          	For all kWh during the off-peak period	13.3	sen/kWh
          	The minimum monthly charge is RM600.00
          E3s	Tariff E3s– Special Industrial Tariff
          	(for consumers who qualify only)
          	For each kilowatt of maximum demand per month during the peak period	18.5	RM/kW
          	For all kWh during the peak period	20.3	sen/kWh
          	For all kWh during the off-peak period	11.2	sen/kWh
          	The minimum monthly charge is RM600.00

          • March 2009 ရဲ့ ႏႈန္းထားပါ။ ႏႈန္း အတက္အက် ရွိႏိုင္ပါတယ္။
          • RM ဆိုတာကေတာ့ မေလးရွား ႏိုင္ငံ သံုးေငြ Ringgit Malaysia ကိုဆိုလိုတာ ျဖစ္ၿပီး 1 RM = 100 sen (ျပား) ရွိပါတယ္။
          • ပိုၿပီး အေသးစိတ္ သိခ်င္ရင္ TNB Website မွာ Tariff Booklet Download လုပ္ၿပီး ေလ့လာ ႏိုင္ပါတယ္။
          
          
        • Singapore ႏိုင္ငံရဲ့ tariff ကိုသိခ်င္ရင္ ေတာ့ Singapore Power Website မွာသြားေရာက္ ရွာေဖြ ေလ့လာ ႏိုင္ပါတယ္။ 01 April 2009 အတြက္ tariff rate ေတြကေတာ့ ၊
          

          Description	Tariff (with 7% GST)
          LOW TENSION SUPPLIES, DOMESTIC
          All units	19.29	¢/kWh
          LOW TENSION SUPPLIES, NON-DOMESTIC
          All units	19.29	¢/kWh
          HIGH TENSION SMALL (HTS) SUPPLIES
          Contracted Capacity Charge	7.45	S$/kW/month
          Uncontracted Capacity Charge	11.17	S$/chargeable kW/month
          kWh charge
          Peak period(7am to 11pm)	16.54	¢/kWh
          Off-peak period(11pm to 7am)	9.71	¢/kWh
          Reactive power Charge	0.63	¢/chargeable kVARh
          HIGH TENSION LARGE (HTL) SUPPLIES
          Contracted Capacity Charge	7.45	S$/kW/month
          Uncontracted Capacity Charge	11.17	S$/chargeable kW/month
          kWh charge
          Peak period(7am to 11pm)	16.38	¢/kWh
          Off-peak period(11pm to 7am)	9.7	¢/kWh
          Reactive power Charge	0.63	¢/chargeable kVARh
          EXTRA HIGH TENSION (EHT) SUPPLIES
          Contracted Capacity Charge	6.98	S$/kW/month
          Uncontracted Capacity Charge	10.46	S$/chargeable kW/month
          kWh charge
          Peak period(7am to 11pm)	15.4	¢/kWh
          Off-peak period(11pm to 7am)	9.55	¢/kWh
          Reactive power Charge	0.51	¢/chargeable kVARh

          
          
        
        
      
      
   
   -- ဆက္ရန္ --
   ေအာက္ က စာ ေတြ ကေတာ့ အၾကမ္းေရးလက္စပါ။
   
   
5. Major Components
   
   • LV system နဲ႔ earthing ကို install လုပ္တဲ့ အခါ ဘယ္ appliance မွာပဲ fault ျဖစ္ျဖစ္၊ လူေတြ ထိမိ ကိုင္မိ ႏိုင္တဲ့ ေနရာ အားလံုးမွာ အႏၲရာယ္ ျဖစ္ႏိုင္ေလာက္ တဲ့ ဗို႔အား အထိေအာင္ တက္မလာ ေအာင္ စီစဥ္ရပါမယ္။
     
   • ဒါ့အျပင္ Circuit တုိင္းကို overload , earth fault နဲ႔ short-circuit currents ေတြက ေန လံုလံုေလာက္ေလာက္ ptotect လုပ္ေပးရပါမယ္။
     
   • Electrical Installation မွာ ထိခုိက္ဒါဏ္ရာ ရမႈ အမ်ားစု ကိုျဖစ္ေစတာ က Electrical Wiring ကို မကြ်မ္းက်င္ တဲ့ Electrical personnel ေၾကာင့္ပါ။
     
   • Equipments ေတြ၊ Conductor ေတြ၊ Protective Devices ေတြ နဲ႔ accessories ေတြ ကို စိစစ္ေရြးခ်ယ္ တဲ့ အခါ စြမ္းေဆာင္ရည္ Performance, capacity, efficiency နဲ႔ ဒါဏ္ခံႏိုင္မႈ စြမ္းရည္ ေတြ ျဖစ္တဲ့ rating, short-circuit rating ေတြ အျပင္ Electrical Distributions System ထဲမွာ တပ္ဆင္ထားတဲ့ စက္ ပစၥည္း Major Equipments ေတြ Cables, busbars conductors ေတြ နဲ႔ Protect devices ေတြကို ၊ သံုးစြဲမဲ့ electrical appliances ေတြ၊ အျခား Building Systems ေတြ နဲ႔ ရွိေနတဲ့ Occupants လူေတြ ကို အႏၲရာယ္ ကင္းေဝး ရေအာင္ ေသေသခ်ာခ်ာ ဂရုစိုက္ စဥ္းစား ေရြးခ်ယ္ ေပးရပါမယ္။
   • Design / Installation မွာ အဓိက စဥ္းစားရမဲ့ အခ်က္ေတြ ကေတာ့
     • အႏၲရာယ္ ကင္းကင္း အလုပ္လုပ္ ႏိုင္ဘို႔၊ Maintenance လုပ္ႏိုင္ဘို႔၊ လဲလွယ္ႏိုင္ဘို႔ Withdrawable Parts ေတြ ကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ အႏၲရာယ္ ကင္းကင္း ထုတ္ႏိုင္၊ သြင္းႏိုင္ဘို႔
     • Equipment ပစၥည္း အထုတ္အသြင္း၊ အလဲအလွယ္ လုပ္ႏိုင္ဘို႔၊
     • Short Circuit ဒါဏ္ ခံႏိုင္စြမ္းရည္ အတြင္းရွိဘို႔၊
     • Temperature (Conductors/ Equipments)ခံႏိုင္ရည္ အပူခ်ိန္ ထက္ ပိုတက္မလာဘို႔၊
     • Voltage Drop Limits ကို သတ္မွတ္ခ်က္ အတြင္း ထိန္းထားႏိုင္ဘို႔၊
     • Disturbance (Magnetic) ေတြ ကို ကန္႔သတ္ႏိုင္ဘို႔၊
     • Phase တစ္ခုစီ ကဆြဲ တဲ့ Ampere ေတြ အတတ္ႏိုင္ဆံုး Balance ျဖစ္ေစဘို႔ Circuit ေတြ မွာ စီစဥ္ေပးဘို႔။
     • Total Safety ကို ေသေသခ်ာခ်ာ စဥ္းစားထည့္သြင္း ေပးထားဘို႔
     
     
   
   
   1. High Tension (Medium Voltage) Switchgear in Consumer Substation
      • အေဆာက္အအံု ပိုင္ရွင္ ရဲ့ Substation မို႔ Consumer Sub-station လို႔ေခၚတာ ပါ။ HT Switch Gear ျဖစ္ၿပီး အဓိက ပါဝင္မွာ က High tension အတြက္ သင့္ေတာ္တဲ့ Circuit Breaker နဲ႔ Control Components ေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ Gas Insulated နဲ႔ Air Insulated Switchgear ေတြ က အသံုးမ်ားၿပီး အထဲမွာ ပါဝင္တဲ့ Circuit Breaker ကေတာ့ SF6 Insulated Circuit Breaker (or) Vacuum Circuit Breaker ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
      • Switchgear : An assembly of main and auxiliary switching apparatus for operating, regulating, protection or other control of an electrical installation.
      • A circuit breaker is a safety device enabling switching and protection of electrical distribution networks.
        
      • ေအာက္မွာ HT Switchboard ရဲ့ Schematic ကို HT Single Line drawing တစ္ခု ကေန extract လုပ္ၿပီး ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။
        
        
      • အဝင္ ကေတာ့ Power-Grid Substation ကျဖစ္ၿပီး အမ်ားအားျဖင့္ Busbar conductor နဲ႔ ျဖစ္ေလ့ ရွိပါတယ္။ ဒီမွာ သံုးထား တာ က GIS (Gas Insulated Circuit Breaker) ျဖစ္ပါတယ္။ သူရဲ့ Characteristics ေတြ ကေတာ့
        • 3P: Three Poles (For 3 Phase Conductors)
        • 24kV: Rated Voltage ျဖစ္ၿပီး 24kV အတြက္ သင့္ေတာ္ရမယ္ လုိ႔ ဆိုလိုပါတယ္။
        • 800A: Rated Current ပါ။ ဒီ Current ကို continuously carry လုပ္ႏိုင္ရပါမယ္။
        • 25kA, 3s: Short Circuit Capacity(Rated Breaking Capacity)
        
        
      • Control & Monitoring လုပ္ဘို႔ အတြက္ အျခား Current Transformers ေတြ နဲ႔ components ေတြ ကိုလည္း ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။
        
      • ဒီမွာ အထြက္ ကေတာ့ Transformer ဆီကို သြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမွာ သံုးထားတာက 22kV HT Cable ျဖစ္ပါတယ္။ Cable အစား Busbar Conductor ကိုလည္း သံုးႏိုင္ပါတယ္။
        
      • ေအာက္မွာ HT Switchboard ေတြ ရဲ့ နမူနာ ပံုေတြ ကို ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။ Catalog & Technical Data ေတြ နဲ႔ အေသးစိတ္ ကို ေလ့လာခ်င္ ႏိုင္ဘို႔ အတြက္ ထုတ္လုပ္သူ အခ်ိဳ႕ ရဲ့ Link ေတြ ကေတာ့
        
        • Schneider Electric
        • Square D by Schneider Electric
        • ABB
        
        
        
        
        
      
      
   2. Transformers
      • ဒီမွာ သံုးတဲ့ Transformer ရဲ့ တာဝန္က medium voltage ကေန အိမ္သံုး၊ စက္ရံုသံုး Equipment န)